पालक म्हणजे काय आणि त्याचे फायदे व दुष्परिणाम । Spinach in Marathi

Spinach in Marathi : नमस्कार मित्रांनो, या लेखात पालक बद्दल पाहणार आहोत, कारण पालक हि एक पालेभाजी आहे, आणि तुम्हाला माहित असेल कि पालेभाज्याची फायदे खूप असतात. त्यामुळेच डॉक्टर आपल्याला नेहमी पालेभाज्या खाण्याचा सल्ला देत असतात. सर्व पोषक तत्वे हे हिरव्या भाज्यामध्ये उपलब्द असतात. त्यामुळे पालेभाज्यांचा विचार केले तर सर्वात पहिले आपल्या डोक्यात पालकची भाजी येत.

चवचा विचार केला तर पालकची भाजी खूप छान लागते. परंतु ती आरोग्यासाठी खूप छान असते. पालक हि खर तर थंड हंगामात येते पर्ब्तु हिवाळ्यात लाकाची भाजी खाण्याचे खूप फायदे आहे. आता तर असे झाले आहे कि पालेभाज्या या 12 महिने आपल्याला पहिला भेटतात, पण पालकची भाजी हि पावसाळ्यात आणि हिवाळ्यातच खावी, पण हंगामात खाऊ नये. तर चला मित्रांनो आता आपण पालक बद्दल संपूर्ण माहिती जाणून घेऊया.

Spinach in Marathi

पालक म्हणजे काय आणि त्याचे फायदे व दुष्परिणाम  Spinach in Marathi

Table of Contents

पालक म्हणजे काय? (What is a Spinach)

आपण हिरव्या पालेभाज्यांमध्ये पालकांचा चव नक्कीच एक वा दुसरा चव घेतला असेल. भारतात पालकांचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो. हे मराठीमध्ये पालक, इंग्रजीमध्ये Spinach म्हणून ओळखले जाते. पालकांचे वैज्ञानिक नाव स्पिनॅशिया ओलेरेसिया आहे. आपल्याला पालक खाण्याचे फायदे, पालकचा उपयोग आणि पालकचे तोटे याबद्दल माहिती देणार आहोत जे आपले आरोग्य सुधारण्यासाठी अनेक मार्गांनी कार्य करू शकतात.

पालकचे प्रकार किती आहे? (What is the type of Spinach)

पालकांचे प्रामुख्याने तीन प्रकार आहेत, जे त्यांच्या गुणधर्मांनुसार विभागले गेले आहेत –

1- सेव्हॉय पालक (Savoy Spinach)

सवॉय पालक गडद हिरव्या रंगाचे असतात आणि त्याची पाने मुरलेली असतात, पालक हा प्रकार खायला खूप चवदार असतो आणि पौष्टिक पदार्थ देखील समृद्ध असतो.

2- अर्ध-सेव्हॉय पालक  (Semi-Savoy Spinach)

सेव्हॉय पालकपेक्षा सेमी-सेव्हॉय पालक कमी सरळ असते आणि या प्रकारचे पालक घरी देखील घेतले जाऊ शकतात, त्यातही भरपूर पोषक असतात.

3- गुळगुळीत-पानांचा पालक (Smooth-leaf spinach)

गुळगुळीत-पानांचे पालक सियोई पालक आणि सेमी-सेव्हॉय पालकांपेक्षा विस्तृत आणि मऊ असतात आणि बाजारात सहज उपलब्ध असतात, बहुतेक सर्व घरांमध्ये ते सर्वात सामान्यपणे वापरले जाणारे खाद्य आहे, (Spinach in Marathi) आणि बाकीचे भरपूर पौष्टिक पदार्थांसारखे आहेत.

पालकचे फायदे (The benefits of spinach)

  1. वजन कमी करण्यासाठी

जर आपण वाढलेल्या वजनानेही अडचणीत असाल तर पालकांचे सेवन केल्यास वजन कमी होण्यास मदत होते. हे शक्य आहे कारण पालकात वजन कमी करण्याशी संबंधित गुणधर्म आहेत. वास्तविक वजन कमी करण्यासाठी आपण कमी प्रमाणात कॅलरी वापरणे सर्वात महत्वाचे आहे. पालक एक कमी कॅलरीयुक्त खाद्यपदार्थ आहे, त्यास आहारात समाविष्ट करून आपण आपले वाढते वजन नियंत्रित करण्यासाठी कार्य करू शकता. दुसर्‍या वैज्ञानिक अभ्यासानुसार हे सांगण्यात आले की निरोगी वजन टिकवण्यासाठी पालक देखील वापरले जाऊ शकते.

2. कर्करोगात

पालकांचा वापर कर्करोगासाठी देखील फायदेशीर ठरू शकतो. खरं तर, पालक बीटा कॅरोटीन आणि व्हिटॅमिन-सी समृद्ध आहे आणि हे दोन्ही पोषक कर्करोगाच्या पेशी विकसित करण्यापासून संरक्षण प्रदान करतात. याशिवाय ते अँटीऑक्सिडंट सारख्या फ्री-रॅडिकल्स आणि कार्सिनोजेनस (कर्करोगाचा कारक बनविणारे पदार्थ) देखील रोखू शकतात.

  1. डोळ्याच्या आरोग्यासाठी

पालकांचे फायदे आपल्याला डोळ्याच्या समस्या टाळण्यासाठी देखील फायदेशीर ठरू शकतात. वास्तविक, दृष्टी चांगली राहण्यासाठी, गडद हिरव्या पालेभाज्यांचे सेवन करण्याची शिफारस केली जाते, त्यापैकी एक पालक देखील आहे. पालकांमध्ये व्हिटॅमिन-ए आणि व्हिटॅमिन-सी आढळतात, ज्यामुळे प्रादुर्भाव कमी होण्याचे धोका कमी होते, जे प्रामुख्याने डोळ्यांमध्ये उद्भवते.

याशिवाय पालकांमध्ये लुटेन आणि झेक्सॅन्थिन नावाची संयुगे आढळतात. (Spinach in Marathi) ल्युटीन आणि झेक्सॅन्थिनचे सेवन अँटिऑक्सिडेंट गुणधर्म म्हणून कार्य करते, जे मॅकुला (रेटिनाचा केंद्रबिंदू) मधील रंगद्रव्य घनता सुधारण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावू शकते.

4. हाडांच्या आरोग्यासाठी

हाडे निरोगी ठेवण्यासाठी कॅल्शियम हे सर्वात महत्वाचे पोषक आहे, जे हाडांच्या निर्मिती आणि विकासास मदत करते आणि त्यांना मजबूत करते. पालकांमध्ये कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन के आढळतात, म्हणून हाडांचे आरोग्य राखण्यासाठी आपण पालकांना आपल्या रोजच्या आहारात समाविष्ट करू शकता.

  1. मेंदूचे आरोग्य आणि चिंताग्रस्त कार्यांसाठी

वर नमूद केल्याप्रमाणे पालक कॅल्शियममध्ये समृद्ध असतात आणि कॅल्शियम मज्जा संस्थेला सामान्यपणे कार्य करण्यास मदत करू शकतात. मेंदूच्या आरोग्यासाठी पालकांचे फायदेही पाहिले जाऊ शकतात. पालक मेंदू-निरोगीसाठी फायदेशीर जीवनसत्त्वे-के, ल्युटीन, फोलेट आणि बीटा-कॅरोटीन या पोषक द्रव्यांसह समृद्ध असतात. पालकांचे सेवन स्मरणशक्ती बळकट करण्यासाठी कार्य करू शकते.

6. हृदयविकाराचा धोका

हृदयविकाराचा धोका टाळण्यासाठी आपण पालकांचे सेवन देखील करू शकता. पालक नायट्रेटमध्ये समृद्ध भाज्यांमध्ये मोजला जातो, ज्यामुळे स्ट्रोक आणि हृदयविकाराच्या झटक्याने मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.

  1. रक्तदाब कमी करण्यासाठी

पालक खाल्ल्याने होणारे फायदे रक्तदाब कमी करू शकतात. पालकात नायट्रेटची मात्रा आढळते. नायट्रेट्स असलेले पालक रक्तदाब कमी करण्यात फायदेशीर परिणाम दर्शवू शकतात. त्याच वेळी, ही स्थिती हृदयाच्या आरोग्यासाठी देखील उपयुक्त ठरू शकते. (Spinach in Marathi) याव्यतिरिक्त, पालकात पेप्सिन (एक सजीवांच्या शरीरात निर्मार्ण होणारे द्रव्य) असते, जे उच्च रक्तदाब सुधारण्यास मदत करू शकते.

8. अशक्तपणा कमी होण्यास

अशक्तपणाचा सर्वाधिक धोका (शरीरात लाल रक्त पेशींचा अभाव) गर्भधारणेदरम्यान दिसून येतो. लोहाच्या कमतरतेमुळे ही स्थिती उद्भवू शकते. अशक्तपणाचा धोका कमी करण्यासाठी पुरेसा लोह आवश्यक असतो, जो पालकांद्वारे पूर्ण केला जाऊ शकतो.

  1. विरोधी दाहक म्हणून

पालक आपले आरोग्य बळकट करण्यासाठी विरोधी दाहक म्हणून देखील कार्य करते. वास्तविक, दाहक-विरोधी कृतीत जळजळ कमी करणे आणि तीव्र दाह बरा करण्याचा मालमत्ता आहे. म्हणून, पालकांना दाहक-विरोधी आहार म्हणून वापरण्याची शिफारस केली जाते.

  1. रोग प्रतिकारशक्ती वाढविण्यासाठी

रोगमुक्त राहण्यासाठी, एक मजबूत प्रतिकारशक्ती असणे फार महत्वाचे आहे. पालकांमध्ये व्हिटॅमिन-ई मुबलक प्रमाणात आढळते आणि व्हिटॅमिन-ई रोग प्रतिकारशक्ती वाढविण्यासाठी कार्य करू शकते.

  1. लैंगिकदृष्ट्या कार्यशील आरोग्य

लैंगिकदृष्ट्या कार्यशील पाचक प्रणालीशी संबंधित आहे. पाचक प्रणाली लैंगिकदृष्ट्या कार्यशील मुलूख यकृत, स्वादुपिंड आणि पित्त मूत्राशय बनलेले असते, जे शरीरातील अन्नाचे सेवन केल्याने अन्न पचन करण्यास मदत करते. पालक येथे फायबर आणि पाण्याची समृद्धी असल्याने पालकांची एक महत्त्वपूर्ण भूमिका येथे पाहिली जाऊ शकते. फायबर प्रामुख्याने अन्न पचविण्याचे कार्य करते. याव्यतिरिक्त, फायबर लैंगिकदृष्ट्या कार्यशील मुलूख निरोगी ठेवून कोलन कर्करोग रोखू शकतो आणि बद्धकोष्ठतासारख्या समस्यांवर प्रभावीपणे कार्य करू शकतो.

  1. कॅल्सीफिकेशनच्या उपचारात

कॅल्सीफिकेशन ही एक प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये कॅल्शियम शरीराच्या ऊतींमध्ये जमा होतो, ज्यामुळे उती कठीण होतात. ही एक सामान्य किंवा असामान्य प्रक्रिया असू शकते. पालकची एक महत्वाची भूमिका येथे पाहिली जाऊ शकते. (Spinach in Marathi) पालक लोहामध्ये समृद्ध आहे आणि लोखंडी कॅल्सिफिकेशनची प्रक्रिया थांबविण्यासाठी कार्य करू शकते. पालकात असलेले ऑक्सॅलिक एसिड कॅल्शियम शोषण्यास प्रतिबंधित करते.

  1. लोहाची कमतरता पूर्ण करण्यासाठी

पालक सामान्यत: लोहाच्या पुरवठ्यासाठी ओळखले जातात आणि आम्ही तुम्हाला वर सांगितल्याप्रमाणे, लोह कमतरतेमुळे अशक्तपणाचा धोका असू शकतो. आपण शरीरात लोहाचा पुरवठा करण्यासाठी पालकांचे सेवन करू शकता.

  1. शरीराला आराम देते

बराच दिवस काम केल्यावर जर तुम्हाला थकवा जाणवत असेल तर निश्चिंत रहा कारण पालक खाल्ल्याच्या फायद्यांमध्ये शरीरात आराम करणे देखील समाविष्ट आहे. पालकांमध्ये कॅल्शियमची पर्याप्त मात्रा आढळते. वैज्ञानिक अभ्यासानुसार, कॅल्शियमचे सेवन केल्याने शरीरातील स्नायू आराम मिळतात.

  1. गरोदरपणात पालकांचे फायदे

आईला गर्भधारणेदरम्यान निरोगी आहाराची आवश्यकता असते आणि पालक देखील निरोगी खाण्याच्या सवयीच्या यादीत समाविष्ट होऊ शकतात. खरं तर, गर्भधारणेदरम्यान आईला फोलेटची आवश्यकता असते, ज्यामुळे बाळामध्ये न्यूरल ट्यूब दोष होण्याचा धोका कमी होतो. फोलेटची पुरेशी मात्रा पूर्ण करण्यासाठी पालकचा वापर केला जाऊ शकतो.

याव्यतिरिक्त, गर्भधारणेदरम्यान आईला अशक्तपणापासून बचाव करण्यासाठी लोह, स्तनपान आणि बाळासाठी कॅल्शियम आणि बद्धकोष्ठता दूर करण्यासाठी फायबर सारख्या पोषक पदार्थांची आवश्यकता असते. पालकांमध्ये हे पोषक आढळतात आणि पालकांच्या वापराद्वारे या पोषक द्रव्यांची गरज भागविली जाऊ शकते.

  1. स्नायू निरोगी करण्यासाठी

पालक शरीराच्या स्नायूंना बळकट करण्यासाठी फायदेशीर देखील सिद्ध होऊ शकते कारण पालकात लोहाचे प्रमाण जास्त आढळते. तज्ञांनी केलेल्या वैज्ञानिक अभ्यासानुसार असे सांगितले गेले की पालकमध्ये असलेले लोह निरोगी स्नायू राखण्यास मदत करू शकते.

पालकचे नुकसान (Loss of Spinach)

पालक खाण्याचे फायदे आणि तोटे दोन्ही आहेत. पालक खाण्याचे फायदे जाणून घेतल्यानंतर त्यातील गैरसोयींविषयी जाणून घ्या-

  • पालकांमध्ये कॅल्शियमचे प्रमाण पुरेसे असते आणि कॅल्शियमचे जास्त सेवन केल्याने हृदयरोग होऊ शकतो.
  • हे फायबरमध्ये समृद्ध आहे, जास्त प्रमाणात सेवन केल्याने सूज येणे, सूज येणे आणि पोटातील पेटके येऊ शकतात.
  • पालकांमध्ये बीटा कॅरोटीन (फळ आणि भाज्यांमध्ये आढळणारा व्हिटॅमिन एचा एक प्रकार) धूम्रपान करणार्‍यांमध्ये कर्करोगाचा धोका वाढवू शकतो.
  • पालक पोटॅशियम समृद्ध आहे आणि पोटॅशियम जास्त प्रमाणात उलट्या, अतिसार होऊ शकते.
  • लोकांना मूत्रपिंडाशी संबंधित आजार आहेत त्यांना पालकांचे सेवन करण्यास टाळावे. (Spinach in Marathi) विशेषत: किडनी दगडांनी ग्रस्त असलेल्या लोकांना ऑक्सलेट आणि पोटॅशियम समृद्ध पालकांपासून दूर राहण्यास सांगितले जाते.

पालकचा उपयोग कसा करावा? (How to use spinach?)

आपण पालक अशा प्रकारे खाऊ शकता-

  • आपण भाजी म्हणून पालक खाऊ शकता.
  • पालक हिरव्या कोशिंबीरमध्ये वापरला जाऊ शकतो.
  • आपण रस बनवून पालक पिऊ शकता.
  • आपण मसूरबरोबर शिजवलेले पालक खाऊ शकता.
  • पराठे मध्ये पालक वापरता येतो.
  • पनीर बरोबर आपण भाजी म्हणून पालक खाऊ शकता.

पालक खाण्यासाठी योग्य वेळ –

  • पालकांच्या रसाचे फायदे पाहता त्याचा रस सकाळी खाऊ शकतो.
  • आपण रात्री भाजी म्हणून पालक खाऊ शकता.
  • पालक हिरव्या कोशिंबीर म्हणून वापरला जाऊ शकतो.

पालक रक्कम –

एका दिवसात 1/2 कप उकडलेला पालक किंवा 1 कप हिरवा पालक वापरला जाऊ शकतो. तथापि, पालकांनी योग्य प्रमाणात सेवन करण्यासाठी एकदा एखाद्या आहारतज्ञाचा सल्ला घ्यावा.

Also Read:

आज आपण काय पाहिले?

तर मित्रांनो, वरील लेखात आपण Spinach information in marathi पाहिली. यात आपण पालक म्हणजे काय? फायदे आणि त्यांचा उपयोग कसा करावा? या बद्दल भरपूर काही जाणून घेतले. मला असे वाटत आहे कि, तुम्हाला पालक बद्दल सर्व काही माहिती मी वरील लेखात दिली आहे.

आमचा एकच हेतू असतो कि, आपल्या मराठी बांधवाना सर्व माहिती एकाच लेखात प्रधान करणे. कारण इंटरनेट एकाच विषय वर खूप लेख पाहण्यास मिळतील, पण आम्ही सर्व काही माहिती एकाच लेखात देण्याचा प्रयत्न करत असतो. जेणे करून तुम्हा सर्वानाचा वेळ वाया न जाऊ.

तसेच Spinach In Marathi हे लेख तुम्हाला कसे वाटले ते नक्की comment box मध्ये सांगा, जेणे करून आमच्या लेखात झालेली चूक आम्ही लवकर सुधारण्याचा प्रयत्न करू. जर मित्रांनो तुमच्या कडे Spinach बद्दल आजून काही माहिती असेल तर नक्की सांगा. कारण तुम्ही दिलेली पालकची माहिती वरील लेखात समाविष्ट करूया.

तर मित्रांनो, वरील पालकची माहिती या लेखातून तुम्हाला काही शिकायला मिळाले असेल तर तुम्ही नक्की सोशल मिडिया म्हणजे Facebook, Twitter आणि Whatsapp शेअर करा.

Leave a Comment

x