चंदन म्हणजे काय? आणि त्याचे फायदे | Sandalwood tree information in Marathi

Sandalwood tree information in Marathi – नमस्कार मित्रांनो, या लेखात आपण चंदन ब्बदल माहिती पहाणर आहोत, कारण भारतीय चंदन अल्बमला जगात सर्वोच्च स्थान आहे. याला आर्थिक महत्त्व देखील आहे. हे झाड प्रामुख्याने कर्नाटकातील जंगलांमध्ये आढळते आणि भारताच्या इतर भागात इतरत्रही आढळते. भारतातील काही उंच ठिकाणे 600 ते 900 मीटर आणि मलयद्वीप ही त्याची मूळ आहेत.

या झाडाची उंची 18 ते 20 मीटर पर्यंत आहे. हे परजीवी वृक्ष हे सान्तालेसी कुटुंबातील संतालुम अल्बम लिन आहे. झाडाच्या वाढीसह, त्याच्या देठ आणि मुळांच्या लाकडामध्ये आवश्यक तेलाचे प्रमाण देखील वाढते. त्याची पूर्ण परिपक्वता 8 ते 12 वर्षे घेते. त्यासाठी उतार असलेली जमीन, पाणी शोषून घेणारी सुपीक मातीची माती आणि 500 ते 625 मि.मी. पर्यंत वार्षिक पाऊस आवश्यक आहे.

चंदन म्हणजे काय? आणि त्याचे फायदे – Sandalwood tree information in Marathi

Sandalwood tree information in Marathi

चंदन म्हणजे काय? (What is sandalwood?)

चंदन एक औषधी वनस्पती आहे. सुगंधित, आणि थंड होण्यामुळे, ते लोकांना आनंद देते, म्हणून त्याला चंदन म्हणतात. चंदनाची झाडे हिरव्या रंगाची आणि 6 ते 9 मीटर उंच असतात. त्याच्या फांद्या वाकलेल्या असतात. चंदनाच्या झाडाची साल लाल (रक्तचंदन), किंवा तपकिरी किंवा तपकिरी-काळा आहे. चंदनाची पाने लंबवर्तुळाकार, मऊ असतात आणि पानाचा पुढचा भाग तीक्ष्ण असतो. चंदनाची फुले तपकिरी-जांभळी किंवा जांभळ्या रंगाची असतात, जी गंधहीन असतात. त्याची फळे गोलाकार, मांसल असतात, जी पिकल्यावर जांभळी किंवा जांभळ्या रंगाची होतात. त्याची बियाणे कठोर, लंबवर्तुळाकार किंवा गोलाकार असतात.

चंदनाची झाडे साधारणपणे 20 वर्षांनंतरच वाढतात. झाडाचा आतील भाग हलका पिवळा आणि सुवासिक असतो. जुन्या झाडांची साल (चंदन वृक्ष) तडतडली आहे. वयाच्या 40-60 वर्षांनंतर चंदनाचे झाड सुगंधित होते. चंदनाच्या झाडाची फुले जून ते सप्टेंबर पर्यंत असतात आणि फळे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत असतात. अशा अवस्थेत चंदन पूर्णपणे वापरण्यायोग्य बनते. चंदनाच्या झाडाची काही वैशिष्ट्ये:-

  • ओरिसात पिकवलेले चंदन सर्वोत्तम आहे.
  • इंडो-ग्रीस (यवन देश) प्रदेशात उगवलेले चंदन गुणवत्तेत किंचित कमी आहे.
  • पश्चिम उत्तर प्रदेशसारख्या ठिकाणी उगवलेले चंदन सर्वात कमी दर्जाचे असल्याचे म्हटले जाते.
  • गंधाच्या दृष्टीने ओरिसा चंदन सर्वोत्तम आहे.

चंदनाचे प्रकार (Types of sandalwood)

चंदनाचे अनेक प्रकार आहेत, त्यापैकी काही आम्ही खाली देत ​​आहोत.

भारतीय चंदन-हे चंदनाचे झाड 13-20 फूट उंचीपर्यंत वाढू शकते आणि त्याचे विविध औषधी गुणधर्म आहेत. (Sandalwood tree information in Marathi) या चंदनाचे अत्यावश्यक तेल उच्च किमतीत विकले जाते. या व्यतिरिक्त, हा भारतीय संस्कृतीचा एक महत्त्वाचा भाग आहे आणि 100 वर्षे जगू शकतो. मात्र, हे झाड संरक्षणाखाली येते.

लाल चंदन –

याला रक्तचंदन असेही म्हणतात. हे दक्षिण भारताच्या पूर्व घाटात आढळू शकते. हे झाड त्याच्या लाकडासाठी खूप प्रसिद्ध आहे, ज्यात आकर्षक लाल रंग आहे. तथापि, या झाडाचे सुंदर दिसणारे लाकूड सुगंधी नाही. हे तुलनेने लहान आहे आणि 20-25 फूट पर्यंत वाढू शकते. लाल चंदनामध्ये दाहक-विरोधी गुणधर्म आढळतात.

पांढरे चंदन –

हे एक सदाहरित झाड आहे, ज्यात औषधी फायदे भरपूर आहेत. पांढरे चंदन आणि पिवळे चंदन एकाच झाडापासून तयार होतात. अत्यावश्यक तेले, साबण, अत्तरे आणि सौंदर्यप्रसाधने उत्पादने पांढऱ्या चंदनाच्या झाडापासून तयार केली जातात.

मलयगिरी चंदन-

हे देखील एक सदाहरित झाड आहे, जे 20-30 फूट उंचीपर्यंत वाढू शकते. हे दक्षिण भारतातील म्हैसूर, कूर्ग, हैदराबाद, नीलगिरी आणि पश्चिम घाटात आढळू शकते. जरी चंदनाच्या अनेक जाती आहेत, मलयगिरी चंदन किंवा श्रीखंड हे त्या सर्वांपेक्षा गोड आणि अस्सल आहे. या झाडांच्या लाकडाचा वापर सुंदर पेट्या, पोस्ट आणि पेडेस्टल्स बनवण्यासाठी केला जातो.

चंदनाचे औषधी गुणधर्म (Medicinal properties of sandalwood)

चंदन औषधी गुणधर्मांचा खजिना आहे, त्यात अँटीपायरेटिक (ताप कमी करणारे गुणधर्म), जंतुनाशक, अँटिस्केप्टिक आणि लघवीचे प्रमाण वाढवणारे गुणधर्म आहेत. हे ब्राँकायटिस, सिस्टिटिस (मूत्राशयाचा दाह समस्या), डिसुरिया (लघवी जळणे) आणि मूत्रमार्गातील रोगांवर देखील प्रभावी ठरू शकते. त्याच वेळी, लाल चंदनामध्ये दाहक-विरोधी, अँटीऑक्सिडंट आणि वेदना कमी करणारे गुणधर्म आहेत. पुढे लेखात, आपल्याला चंदनाच्या अशा अनेक गुणधर्मांबद्दल तपशीलवार माहिती मिळेल.

चंदनाचे फायदे (Benefits of sandalwood)

येथे आम्ही आरोग्यासाठी चंदनाचे फायदे सांगणार आहोत. जाणून घ्या चंदनाचा वापर आरोग्यासाठी कसा फायदेशीर ठरू शकतो. तसेच, वाचकांनी हे देखील लक्षात ठेवले पाहिजे की लेखात समाविष्ट असलेल्या रोगांवर चंदन कोणत्याही प्रकारे वैद्यकीय उपचार नाही. नमूद केलेल्या शारीरिक समस्या टाळण्यासाठी आणि त्यांची लक्षणे काही प्रमाणात कमी करण्यासाठी हे उपयुक्त ठरू शकते. जर समस्या गंभीर असेल तर नक्कीच वैद्यकीय उपचार घ्या.

  1. दाहक -विरोधी गुणधर्म

लेखाच्या सुरुवातीला आपण नमूद केल्याप्रमाणे चंदनाचे अनेक प्रकार आहेत. (Sandalwood tree information in Marathi) त्यापैकी एक लाल चंदन आहे, ज्यात दाहक-विरोधी गुणधर्म आहेत. एनसीबीआयच्या वेबसाइटवर प्रसिद्ध झालेल्या एका संशोधनात हे समोर आले आहे.

अभ्यासानुसार, त्यात असलेले फ्लेव्होनॉइड्स आणि पॉलीफेनॉलिक संयुगे चंदनाच्या अँटिऑक्सिडंट आणि विरोधी दाहक प्रभावांसाठी जबाबदार असू शकतात. याशिवाय सूज आणि डोकेदुखीसारख्या समस्यांवर आयुर्वेदात चंदन पेस्ट लावण्याचा उल्लेख आहे. अशा परिस्थितीत सौम्य दाह संबंधित समस्यांसाठी चंदनाचा वापर फायदेशीर ठरू शकतो.

  1. अँटिऑक्सिडेंट गुणधर्म

मुक्त रॅडिकल्सचा आरोग्यावर मोठा परिणाम होतो. यामुळे, यामुळे हृदयरोग, कर्करोग आणि इतर अनेक गंभीर आजार होऊ शकतात. अशा परिस्थितीत, अँटिऑक्सिडंट्स शरीराच्या पेशींना मुक्त रॅडिकल्सपासून दूर ठेवू शकतात आणि ऑक्सिडेशनमुळे होणारे नुकसान रोखण्यास किंवा कमी करण्यास मदत करू शकतात.

जर आपण चंदनाबद्दल बोललो तर चंदनामध्ये अँटीऑक्सिडंट गुणधर्म असतात आणि ही गोष्ट एका अभ्यासात समोर आली आहे. या संशोधनात, चंदनाचा अँटिऑक्सिडंट प्रभाव डीपीपीएच नावाच्या मूलगामीवर सापडला आहे. यासह, चंदनाची अँटिऑक्सिडंट क्षमता देखील फ्रॅपमध्ये सिद्ध झाली आहे.

  1. जंतुनाशक

किरकोळ जखम किंवा जखमांसाठीही चंदनाचा वापर केला जाऊ शकतो. वास्तविक, चंदनामध्ये जंतुनाशक गुणधर्म असतात, जे जखमांसाठी फायदेशीर ठरू शकतात. तथापि, यावर ठोस वैज्ञानिक संशोधनाचा अभाव आहे. अशा परिस्थितीत, त्याचा परिणाम दुखापत किंवा जखमेच्या स्थितीवर देखील अवलंबून असतो. जर जखम खूप जुनी किंवा खोल असेल तर वैद्यकीय सल्ला आवश्यक आहे.

  1. कर्करोग

कर्करोग हा एक गंभीर आजार आहे यात शंका नाही. अशा स्थितीत चंदन ते टाळण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते. NCBI च्या वेबसाईटवर प्रकाशित केलेल्या अभ्यासानुसार, चंदनाच्या तेलात कर्करोग विरोधी गुणधर्म आढळतात. यासोबतच, चंदनाच्या झाडापासून काढलेले अल्फा-सँटालोल या संयुगात अँटी-कॅन्सर आणि केमोप्रिव्हेंटिव्ह गुणधर्म उघड झाले आहेत.

या व्यतिरिक्त, हे विषारी देखील आहे, ज्यामुळे ते वापरणे सुरक्षित असू शकते. हे देखील लक्षात ठेवा की ते कर्करोगापासून बचाव करण्यासाठी काही प्रमाणात मदत करू शकते, परंतु ते कोणत्याही प्रकारे कर्करोगावर उपचार नाही. जर कोणी कर्करोगाने ग्रस्त असेल तर वैद्यकीय उपचार घेणे अत्यंत महत्वाचे आहे.

  1. त्वचेच्या एलर्जीसाठी चंदनाचे फायदे

पाहिल्यास, चंदन त्वचेच्या एलर्जीसाठी देखील फायदेशीर ठरू शकतो. संशोधनात नमूद केले आहे की ते सोरायसिस (त्वचेचा एक प्रकार) आणि एटोपिक डार्माटायटीससाठी फायदेशीर ठरू शकते – ज्यामध्ये लाल खाज सुटणे उद्भवते. त्याच्या अल्फा-सँटालोल कंपाऊंडमध्ये असलेले दाहक-विरोधी गुणधर्म यासाठी जबाबदार असू शकतात. यासंदर्भात अजून संशोधनाची गरज असली, तरी चंदनाचा वापर त्वचा शांत करण्यासाठी केला जाऊ शकतो.

  1. पोटासाठी चंदन

चंदनाचा वापर पोटासाठी देखील फायदेशीर ठरू शकतो. (Sandalwood tree information in Marathi) अनेकांना ही माहिती असू शकते, पण ही गोष्ट एका अभ्यासात समोर आली आहे. चंदनाच्या झाडामध्ये अल्सरविरोधी गुणधर्म असतात. हे त्यामध्ये उपस्थित असलेल्या हायड्रोआल्कोहोलिक अर्कमुळे असू शकते. याव्यतिरिक्त, ते गॅस्ट्रिक अल्सरसाठी ग्रीक औषधांमध्ये वापरले जाते.

  1. तापासाठी चंदन

जर कोणाला सौम्य ताप असेल तर चंदनाचे फायदे यातही दिसू शकतात. वास्तविक, चंदनामध्ये अँटीपायरेटिक गुणधर्म असतात. ज्वरनाशक, ताप कमी करणारे गुणधर्म आहेत. अशा परिस्थितीत, चंदनाच्या या गुणधर्मामुळे, ताप कमी करण्यास मदत होऊ शकते.

  1. पुरळ साठी चंदन

त्वचा सुधारण्यासाठी अनेक कॉस्मेटिक उत्पादनांमध्ये चंदन वापरला गेला आहे (13). जर आपण मुरुमांबद्दल बोललो तर त्यात जळजळ होण्याची समस्या देखील आहे. अशा परिस्थितीत, दाहक-विरोधी गुणधर्मांसह चंदनाचा वापर केवळ थंडपणा प्रदान करू शकत नाही तर सूज कमी करू शकतो. यासह, त्यात बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रतिबंध करणारा पदार्थ गुणधर्म देखील आहेत, जे मुरुमांवर आणि मुरुमांवर प्रभावी ठरू शकतात. याबद्दल शास्त्रीय संशोधनाचा अभाव असला तरी आराम मिळवण्यासाठी याचा घरगुती उपाय म्हणून वापर केला जाऊ शकतो.

चंदनाचा वापर (Use of sandalwood)

  • चमकदार त्वचेसाठी तुम्ही चंदन फेस पॅक लावू शकता.
  • जखमेवर किंवा दुखापतीवर चंदन पेस्ट लावता येते.
  • तुम्ही चंदन तेलासह अरोमाथेरपी घेऊ शकता.
  • शरीराची दुर्गंधी दूर करण्यासाठी तुम्ही आंघोळीच्या पाण्यात चंदन पेस्ट किंवा चंदन तेल घालून स्नान करू शकता.
  • बाजारात अनेक प्रकारचे चंदन साबण देखील उपलब्ध आहेत, त्यामुळे तुम्ही चंदन असलेले साबण देखील वापरू शकता.
  • चंदन पावडर दुधासोबत सेवन करता येते. तथापि, हे लक्षात ठेवा की या संदर्भात वैद्यकीय सल्ला घेणे महत्वाचे आहे.

चंदनाचे तेल कसे बनवायचे (How to make sandalwood oil)

घरी चंदनाचे तेल सहज कसे बनवायचे ते खाली वाचा.

साहित्य:

  • आवश्यकतेनुसार चंदन पावडर (बाजारात किंवा ऑनलाइन उपलब्ध)
  • एक कप किंवा आवश्यकतेनुसार व्हर्जिन ऑलिव्ह तेल किंवा सामान्य ऑलिव्ह तेल
  • लहान काचेची किलकिले किंवा बाटली

कृती:

  • एक कप ऑलिव्ह ऑईलमध्ये आवश्यकतेनुसार चंदन पावडर घाला.
  • आता ते एका काचेच्या भांड्यात ओता आणि नीट ढवळून घ्या म्हणजे पावडर चांगले विरघळेल.
  • नंतर एका आठवड्यासाठी स्वच्छ आणि कोरड्या जागी ठेवा.
  • मध्येच ढवळत राहा.
  • एका आठवड्यानंतर तेलाचे मिश्रण चांगले गाळून घ्या.
  • आता दुसर्या स्वच्छ काचेच्या भांड्यात काढा आणि थंड ठिकाणी ठेवा.
  • मग जेव्हा तुमच्या मनाचा वापर करा.

दीर्घकाळ चंदन कसे टिकवायचे? (How to keep sandalwood for a long time?)

चंदनाला दीर्घकाळ कसे सुरक्षित ठेवता येईल ते खाली जाणून घ्या –

  • चंदनाची पेस्ट एका हवाबंद डब्यात थंड ठिकाणी एक ते दोन दिवस साठवता येते.
  • चंदन पावडर एका एअर टाइट डब्यात स्वच्छ कोरड्या जागी ठेवा.
  • चंदनाचे तेल देखील हवाबंद डब्यात साठवले जाऊ शकते.
  • टीप: आजकाल चंदन पावडर किंवा तेल बाजारात एक्सपायरी डेटसह येते. (Sandalwood tree information in Marathi) अशा परिस्थितीत, आपण कालबाह्यता तारीख पाहिल्यानंतर त्यांना खरेदी करू शकता.

चंदनाचे नुकसान (Loss of sandalwood)

चंदनाच्या हानीबद्दल बोलताना, याबद्दल कोणतेही ठोस वैज्ञानिक संशोधन नाही. खबरदारी म्हणून, आम्ही खाली काही तोटे सूचीबद्ध करण्याचा प्रयत्न करतो.

  • जर एखाद्याला एलर्जी असेल तर चंदनामुळे खाज, जळजळ किंवा पुरळ येऊ शकतात.
  • तोंडाने घेतल्याने पोटाशी संबंधित अनेक समस्या उद्भवू शकतात. तथापि, या वस्तुस्थितीवर कोणतेही वैज्ञानिक संशोधन उपलब्ध नाही.
  • गर्भवती किंवा स्तनदा महिलांनी चंदनाचे सेवन टाळावे.
  • गणपती बाप्पा जीवनचरित्र 
  • सचिन तेंडूलकर वर निबंध 

 

Leave a Comment

x