पंडित जवाहरलाल नेहरू | Pandit jawaharlal nehru information in Marathi

Pandit jawaharlal nehru information in Marathi – नमस्कार मित्रांनो, या लेखात पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या बद्दल माहिती जाणून घेणार आहोत, कारण आपल्याला हे तर माहित आहे कि पंडित जवाहरलाल नेहरू हे आपल्या भारताचे पहिले पंतप्रधान होते. नेहरू यांना लहान मुले खूप आवधायाचे त्यामुळे त्यांच्या वाढदिवसाच्या दिवशी बालदिन म्हणून साजरा केला जातो.

लहान मुले त्यांना चाचा म्हणत असत. त्यामुळे मित्रांनो जर आपण नेहरूचे जीवनचरित्र निट वाचले तर तुम्हाला खूप काही शिकायला मिळेल. त्याप्रमाणेच ते एक महान स्वातंत्र्यसैनिक होते, नेहरू यांनी भारत स्वातंत्र्य करण्यात गांधींना पाठींबा दर्शवला होता. पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्यात देशप्रेमाची तळमळत हे नेहमी दिसत असत, आणि त्याप्रमाणे महात्मा गांधी हे त्यांना आपले शिष्य मनात असत.

Pandit jawaharlal nehru information in Marathi

पंडित जवाहरलाल नेहरू जीवनचरित्र – Pandit jawaharlal nehru information in Marathi

Table of Contents

पंडित जवाहरलाल नेहरू जीवन परिचय (Biodata of Pandit Jawaharlal Nehru)

पूर्ण नाव जवाहरलाल मोतीलाल नेहरू
जन्म तारीख 14 नोव्हेंबर 1889 (बालदिन)
जन्मस्थळ अलाहाबाद (उत्तर प्रदेश)
आईचे नाव स्वरूपप्राणी नेहरू
वडिलांचे नाव मोतीलाल नेहरू
पत्नी (पत्नीचे नाव) कमला नेहरू (1916)
मुलांचे नाव श्रीमती इंदिरा गांधी
शिक्षण

1910 मध्ये त्यांनी केंब्रिज विद्यापीठातील ट्रिनिटी कॉलेजमधून पदवी प्राप्त केली.

1912 मध्ये 'इनर टेम्पल' ने या लंडन कॉलेजमधून बॅरिस्टर पदवी संपादन केली.
मृत्यू 27 मे 1964, नवी दिल्ली
पुरस्कार भारतरत्न (1955)
पंतप्रधानांचे पंतप्रधान भारताचे पहिले पंतप्रधान (15 ऑगस्ट 1947 - 27 मे 1964)

पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचे सुरुवातीचे जीवन (Early life of Pandit Jawaharlal Nehru)

महान लेखक, विचारवंत आणि कुशल राजकारणी जवाहरलाल नेहरू यांचा जन्म 14 नोव्हेंबर 1889 रोजी काश्मिरी ब्राह्मण कुटुंबात अलाहाबाद येथे झाला. पंडित नेहरूंच्या वडिलांचे नाव पंडित मोतीलाल नेहरू होते, जे एक प्रसिद्ध बॅरिस्टर आणि समाजसेवक होते आणि त्यांच्या आईचे नाव श्रीमती. जो काश्मिरी ब्राह्मण कुटुंबातील होता.

जवाहरलाल नेहरूंना तीन भावंडे होती ज्यात नेहरू सर्वात मोठे होते. नेहरूंच्या मोठ्या बहिणीचे नाव विजया लक्ष्मी होते, जे नंतर संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या पहिल्या महिला अध्यक्ष झाल्या, तर त्यांच्या धाकट्या बहिणीचे नाव कृष्णा हाथीसिंग होते, जे एक चांगले आणि प्रभावी लेखक होते. भाऊ पंडित नेहरू यांच्या जीवनावर प्रकाश टाकणारी अनेक पुस्तकेही त्यांनी लिहिली होती.

जन्मापासूनच पंडित नेहरू हे एक दृढ विचारवंत आणि गतिमान थोर मनुष्य होते. एकदा त्याला भेटलेली प्रत्येकजण त्याच्याकडून प्रभावित होईल. या कारणास्तव, तो एक कार्यक्षम राजकारणी, आदर्शवादी, विचारवंत आणि उत्तम लेखक म्हणून मोठा झाला. (Pandit jawaharlal nehru information in Marathi) काश्मिरी पंडित समुदायाशी संबंधित असलेल्यांमुळे ते पंडित नेहरू म्हणूनही परिचित होते.

पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचे शिक्षण (Education of Pandit Jawaharlal Nehru‌)

त्यांचे प्रारंभिक शिक्षण घरीच झाले तर पंडित नेहरूंनी जगातील प्रसिद्ध शाळा आणि विद्यापीठातून शिक्षण घेतले. 1905 मध्ये वयाच्या 15 व्या वर्षी नेहरूंना इंग्लंडच्या हॅरो स्कूलमध्ये अभ्यासासाठी पाठवले गेले.

कायदाचा अभ्यास –

2 वर्ष हॅरो येथे राहिल्यानंतर, जवाहरलाल नेहरू यांनी लंडनमधील ट्रिनिटी कॉलेजमधून लॉ मध्ये प्रवेश घेतला. यानंतर त्यांनी केंब्रिज विद्यापीठातून कायद्याचे शिक्षण पूर्ण केले. केंब्रिज सोडल्यानंतर लंडनच्या आतील मंदिरात 2 वर्षे पूर्ण करून त्यांनी कायद्याचा अभ्यास पूर्ण केला.

7 वर्षे इंग्लंडमध्ये वास्तव्यास, त्याला फॅबियन समाजवाद आणि आयरिश राष्ट्रवादाबद्दल माहिती देखील मिळाली. 1912 मध्ये ते भारतात परत आले व त्यांनी वकिली सुरू केली.

पंडित जवहालाला नेहरू करियर (Pandit Jawaharlal Nehru Career)

1912 मध्ये नेहरू भारतात परतले आणि अलाहाबाद उच्च न्यायालयात बॅरिस्टर म्हणून काम केले. 1916 मध्ये नेहरूंनी कमला नावाच्या युवतीशी लग्न केले. 1917 मध्ये त्यांनी होम रुल लीगमध्ये प्रवेश केला. 1919 मध्ये नेहरू गांधींच्या संपर्कात आले, जिथे त्यांच्या विचारांनी नेहरूवर खूप प्रभाव पाडला आणि त्यांना गांधीच्या नेतृत्वातच राजकीय ज्ञान प्राप्त झाले, ही वेळ होती जेव्हा नेहरूंनी पहिल्यांदा भारताच्या राजकारणात पाऊल ठेवले.

त्याला अगदी जवळून पाहिले होते. 1919 मध्ये गांधीनी राऊलट कायद्याच्या विरोधात भूमिका घेतली. गांधीच्या नागरी अवज्ञा चळवळीचा नेहरूवर फार परिणाम झाला. नेहरूंनी सोबतच त्यांचे कुटुंबही गांधीचे अनुसरण केले, मोतीलाल नेहरूंनी आपली संपत्ती सोडून त्या खादी वातावरणाचा स्वीकार केला. (Pandit jawaharlal nehru information in Marathi) गांधीनी 1920-1922 मध्ये आयोजित केलेल्या असहकार-चळवळीत नेहरूंनी सक्रियपणे भाग घेतला.

यावेळी नेहरू पहिल्यांदा तुरूंगात गेले. 1924 मध्ये अलाहाबाद महानगरपालिकेचे अध्यक्ष म्हणून दोन वर्षे शहराची सेवा केली. 1926 1926 मध्ये त्यांनी राजीनामा दिला. 1926-1928 पासून नेहरू “अखिल भारतीय-कॉंग्रेस” चे सरचिटणीस झाले. गांधीना नेहरू मध्ये भारताचा एक महान नेता दिसला.

1928-1929 मध्ये कॉंग्रेसचे वार्षिक अधिवेशन मोतीलाल नेहरू यांच्या अध्यक्षतेखाली आयोजित करण्यात आले होते. या अधिवेशनात दोन गट तयार झाले, पहिल्या गटात नेहरूआणि सुभाषचंद्र बोस यांनी संपूर्ण स्वातंत्र्याच्या मागणीला पाठिंबा दर्शविला आणि दुसर्‍या गटामध्ये मोतीलाल नेहरू व इतर नेत्यांनी सरकारच्या अधीन असलेल्या सार्वभौम राज्याची मागणी केली.

या दोन प्रस्तावांच्या युद्धात गांधीना एक मध्यम मार्ग सापडला. ते म्हणाले की, ब्रिटनला दोन वर्षांचा अवधी देण्यात येईल जेणेकरुन ते भारताला राज्य देतील, अन्यथा कॉंग्रेस राष्ट्रीय लढा देईल. परंतु सरकारने कोणतेही योग्य उत्तर दिले नाही. डिसेंबर 1929 मध्ये नेहरूंच्या अध्यक्षतेखाली कॉंग्रेसचे वार्षिक अधिवेशन ‘लाहोर’ मध्ये पार पडले, त्यामध्ये सर्वांनी एकमताने ‘पूर्ण स्वराज’ या मागणीसाठी ठराव संमत केला.

लाहोरमध्ये 26 जानेवारी 1930 रोजी नेहरूंनी स्वतंत्र भारताचा ध्वज फडकविला. 1930 मध्ये गांधीनी ‘नागरी अवज्ञा आंदोलन’ बोलावले जे इतके यशस्वी झाले की ब्रिटिश सरकारला महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यासाठी नतमस्तक व्हावे लागले.

1935 मध्ये जेव्हा ब्रिटीश सरकारने भारत कायद्याचा ठराव संमत केला तेव्हा कॉंग्रेसने निवडणुका लढविण्याचा निर्णय घेतला. नेहरूंनी निवडणुकीबाहेर राहून पक्षाला पाठिंबा दर्शविला. कॉंग्रेसने प्रत्येक राज्यात सरकार स्थापन केले आणि सर्वाधिक जागा जिंकल्या.

1936-1937 मध्ये नेहरू यांची कॉंग्रेसचे अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती झाली. 1942 मध्ये गांधींच्या नेतृत्वात भारत छोडो चळवळीच्या दरम्यान नेहरूंना अटक करण्यात आली होती, त्यानंतर 1945 मध्ये ते तुरूंगातून बाहेर आले होते.

देशाच्या पहिल्या पंतप्रधानांची निवडणूक –

1947 मध्ये भारताच्या स्वातंत्र्याच्या वेळी कॉंग्रेसमध्ये पंतप्रधानपदासाठी निवडणुका घेण्यात आल्या ज्यामध्ये सरदार वल्लभभाई पटेल आणि आचार्य कृपलानी यांना सर्वाधिक मते मिळाली. पण गांधीच्या विनंतीवरून जवाहरलाल नेहरू यांना भारताचे पहिले पंतप्रधान म्हणून नेमले गेले. यानंतर नेहरू तीन वेळा पंतप्रधान झाले.

स्वातंत्र्यानंतर, भारताला योग्य प्रकारे संघटित करून आणि त्याचे नेतृत्व करून बलवान राष्ट्राची पायाभरणी करण्याचे काम नेहरूंनी केले. भारताला आर्थिकदृष्ट्या निर्भय बनविण्यासाठीही त्यांनी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. आधुनिक भारताच्या स्वप्नाचा भक्कम पाया बांधला. शांतता आणि संघटनेसाठी त्यांनी ‘निर्बंधित’ चळवळ निर्माण केली. (Pandit jawaharlal nehru information in Marathi) कठोर परिश्रम करूनही ते पाकिस्तान आणि चीनशी मैत्रीपूर्ण संबंध राखू शकले नाहीत.

जवाहरलाल नेहरू यांना हा सन्मान मिळाला –

  • 1955 मध्ये नेहरूंना देशाचा सर्वोच्च सन्मान ‘भारतरत्न’ देण्यात आला.

जवाहरलाल नेहरू कधी आणि कसे मरण पावले (When and how Jawaharlal Nehru died)

नेहरूंनी आपले शेजारी देश चीन आणि पाकिस्तान यांच्याशी संबंध सुधारण्याचा नेहमीच प्रयत्न केला. त्यांचा विचार असा होता की आपण आपल्या शेजाऱ्यावर स्वतःप्रमाणेच प्रेम केले पाहिजे, परंतु 1962 मध्ये चीनने भारतावर हल्ला केला ज्यामुळे नेहरूंना मोठा धक्का बसला. काश्मीर प्रकरणामुळे पाकिस्तानशी कधीही चांगले संबंध प्रस्थापित होऊ शकले नाहीत.

तुमचे काही प्रश्न 

नेहरूंनी भारतावर किती वर्षे राज्य केले?

जवाहरलाल नेहरू एक भारतीय राजकारणी होते जे पहिले होते, आणि आजपर्यंत ते सर्वात जास्त काळ काम करणारे, भारताचे पंतप्रधान आहेत, त्यांनी 1947 ते 1964 पर्यंत सेवा केली.

पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचे खरे नाव काय आहे?

जवाहरलाल नेहरू, पंडित नेहरू यांचे नाव, (जन्म 14 नोव्हेंबर 1889, अलाहाबाद, भारत — मे 27, 1964, नवी दिल्ली), स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान (1947-64), ज्यांनी संसदीय सरकार स्थापन केले आणि त्यांच्या तटस्थतेसाठी प्रसिद्ध झाले (अ -संरेखित) परराष्ट्र व्यवहारातील धोरणे.

पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचे व्यक्तिमत्व काय आहे?

त्याला दिखाऊ, पण कार्यक्षम आणि सावध असण्याचे परस्परविरोधी व्यक्तिमत्व होते. प्रात्यक्षिक, परंतु उत्कटतेने प्रामाणिक. त्याच्या विचारात तर्कसंगत आणि स्वतंत्र, त्याच्या विश्वासात अज्ञेयवादी, त्याच वेळी तो त्याच्या कुटुंबासाठी, जातीसाठी आणि समाजासाठी मनापासून वचनबद्ध होता.

भारतीय पंतप्रधानांना कोणी शपथ दिली?

लॉर्ड माऊंटबॅटन यांच्या शेजारी उभे असलेले पंडित जवाहरलाल नेहरू शपथविधी सोहळ्यात स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतात.

नेहरू ब्राह्मण आहेत का?

लाहोरमध्ये स्थायिक झालेल्या सुप्रसिद्ध काश्मिरी ब्राह्मण कुटुंबातून आलेल्या त्यांची आई स्वरूप राणी थुसु (1868-1938), मोतीलालची दुसरी पत्नी होती, त्यांची पहिली बाळंतपणात मरण पावली. (Pandit jawaharlal nehru information in Marathi) जवाहरलाल तीन मुलांमध्ये सर्वात मोठा होता.

जवाहरलाल नेहरू कोण आहेत त्यांच्यावर एक छोटी चिठ्ठी लिहा?

जवाहरलाल नेहरू, पंडित (हिंदी: “पंडित” किंवा “शिक्षक”) नेहरू, (जन्म 14 नोव्हेंबर 1889, अलाहाबाद, भारत – 27 मे 1964, नवी दिल्ली), स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान (1947-64) , ज्यांनी संसदीय सरकार स्थापन केले आणि परराष्ट्र व्यवहारातील तटस्थ (अ -संरेखित) धोरणांसाठी प्रसिद्ध झाले.

जवाहरलाल नेहरूंची कथा काय आहे?

भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील एक प्रभावी नेता आणि महात्मा गांधींचे राजकीय वारस, जवाहरलाल नेहरू 1947 मध्ये देशाचे पहिले पंतप्रधान झाले. त्यांची मुलगी इंदिरा गांधी आणि नातू राजीव गांधी यांनी नंतर पंतप्रधान म्हणून काम केले.

Also Raed:

आज आपण काय पाहिले?

तर मित्रांनो, वरील लेखात आपण Pandit jawaharlal nehru information in marathi पाहिली. यात आपण पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचा जन्म, शिक्षण आणि त्यांचे करियर बद्दल भरपूर काही जाणून घेतले. मला असे वाटत आहे कि, तुम्हाला पंडित जवाहरलाल नेहरू बद्दल सर्व काही माहिती मी वरील लेखात दिली आहे.

आमचा एकच हेतू असतो कि, आपल्या मराठी बांधवाना सर्व माहिती एकाच लेखात प्रधान करणे. कारण इंटरनेट एकाच विषय वर खूप लेख पाहण्यास मिळतील, पण आम्ही सर्व काही माहिती एकाच लेखात देण्याचा प्रयत्न करत असतो. जेणे करून तुम्हा सर्वानाचा वेळ वाया न जाऊ.

तसेच Pandit jawaharlal nehru In Marathi हे लेख तुम्हाला कसे वाटले ते नक्की comment box मध्ये सांगा, जेणे करून आमच्या लेखात झालेली चूक आम्ही लवकर सुधारण्याचा प्रयत्न करू. जर मित्रांनो तुमच्या कडे Pandit jawaharlal nehru बद्दल आजून काही माहिती असेल तर नक्की सांगा. कारण तुम्ही दिलेली पंडित जवाहरलाल नेहरू यांची माहिती वरील लेखात समाविष्ट करूया.

तर मित्रांनो, वरील पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचे जीवनचरित्र या लेखातून तुम्हाला काही शिकायला मिळाले असेल तर तुम्ही नक्की सोशल मिडिया म्हणजे Facebook, Twitter आणि Whatsapp शेअर करा.

Leave a Comment

x