पालघर जिल्ह्याबद्दल संपूर्ण माहिती | Palghar district information in Marathi

Palghar district information in Marathi:  नमस्कार मित्रांनो, या लेखात आपण पालघर या जिल्ह्याची माहिती पाहणार आहोत, कारण पालघर जिल्हा हा कोकण विभागात महाराष्ट्र राज्यातील एक जिल्हा आहे. जुन्या ठाणे जिल्ह्यातून नवीन पालघर जिल्हा तयार झाला तेव्हा 1 ऑगस्ट 2014 रोजी, महाराष्ट्र राज्य सरकारने महाराष्ट्रातील 36 वा जिल्हा स्थापनेची घोषणा केली. पालघर जिल्हा उत्तरेकडील डहाणूपासून सुरू होऊन नायगाव येथे संपेल.

यात पालघर, वडा, विक्रमगड, जव्हार, मोखाडा, डहाणू, तलासरी आणि वसई-विरार हे तालुके आहेत. 2011 च्या जनगणनेनुसार आता जिल्ह्याचा समावेश असलेल्या तालुक्यांची लोकसंख्या 2,990,116 आहे. पालघरची शहरी लोकसंख्या 1,435,210 आहे, म्हणजे एकूण लोकसंख्येच्या 48% शहरी भागात राहतात. पूर्व व ईशान्य दिशेस ठाणे व नाशिक जिल्हा असून, गुजरात राज्यातील वलसाड जिल्हा व दादरा व नगर हवेली व उत्तरेकडील दमण व दीव केंद्र शासित प्रदेश हे जिल्हा वसलेले आहे. अरबी समुद्राची पश्चिम सीमा बनते, तर वसई-विरार, पालघर-बोईसर, डहाणू हे मुंबई महानगर प्रदेशाचे भाग आहेत.

Palghar district information in Marathi

पालघर जिल्ह्याबद्दल संपूर्ण माहिती – Palghar district information in Marathi

पालघर जिल्ह्याचा इतिहास (History of Palghar district)

पालघर जिल्हा हा महाराष्ट्राच्या कोकण तराई प्रदेशाचा उत्तर भाग आहे. यात दक्षिणेकडील उल्हास खोरे आणि उत्तरेकडील डोंगराळ वैतरणा खोरे तसेच पठार व सह्याद्री उतार असलेले विस्तृत अ‍ॅम्फीथिएटर आहे. उत्तरेकडील सह्याद्रीच्या उंच उतारापासून आणि जिल्ह्याच्या मध्यभागी असलेल्या पठारापासून दक्षिणेकडील उल्हास दरीपर्यंत जमीन पूर्वेस उतरते. रस्त्याद्वारे पालघर ते मुख्यालयाचे अंतर खालीलप्रमाणे आहे.

खोडाळा 188 कि.मी., मोखडा 112 कि.मी., जवाहर किमी, 75 कि.मी., विक्रमगड 0 कि.मी. जिल्ह्यातून वाहणारी मुख्य नदी वैतरणा आहे. नदीला अनेक उपनद्या आहेत. यातील सर्वात महत्वाचे म्हणजे बारवी आणि भातसा, पिंजाल, सूर्य, दहेरजा आणि तानसा. कोकण नदीची सर्वात मोठी उपनद्या नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर डोंगरावर गोदावरीच्या उगमासमोर उगम पावते.

शाहपूर, वाडा आणि पालघर तालुक्‍यातून ही नदी वाहते आणि अरनालाकडे जाण्यासाठी अरबी समुद्रात प्रवेश करते. वैतरणा नदी 154 कि.मी. जिल्ह्याच्या संपूर्ण उत्तरेकडील भागामध्ये एक लांब आणि ड्रेनेज क्षेत्र आहे. अरबी समुद्रात वाहणारी उल्हास नदी वसई खाडी असून ती जिल्ह्याच्या दक्षिणेकडील सीमा आहे. अर्नाळा बेट वसई तालुक्यातील वैतरणा बस्तीच्या प्रवेशद्वाराजवळ आहे.

पालघर जिल्ह्याचा भूगोल (Geography of Palghar district)

जिल्हा हा महाराष्ट्राच्या कोकण सखल प्रदेशाचा उत्तर भाग आहे. यात दक्षिणेस उल्हास खोरे व उत्तरेकडील डोंगराळ वैतरणा खोरे तसेच पठार व सह्याद्रीच्या उतारासह विस्तृत अ‍ॅम्फीथिएटरचा समावेश आहे. पूर्वेकडील सह्याद्रीच्या अगदी उतारापासून उत्तरेकडे आणि जिल्ह्याच्या मध्यभागी पठाराच्या उत्तरेकडून दक्षिणेकडील उल्हास दरीपर्यंत जमीन खाली येते. रस्त्याद्वारे पालघर ते मुख्यालयातील वेगवेगळ्या वाड्या भागांचे अंतर खालीलप्रमाणे आहे.

खोडाळा 138 किमी, मोखाडा 112 किमी, जव्हार 75 किमी, विक्रमगड 60 किमी. जिल्ह्यातून वाहणारी मुख्य नदी वैतरणा आहे. नदीला अनेक उपनद्या आहेत; त्यातील सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे बारवी आणि भातसा, पिंजाल, सूर्य, दहेरजा आणि तानसा. नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर डोंगरात गोदावरीच्या उगमस्थानाच्या उलट कोकणातील नद्यांचा सर्वात मोठा वैतरणा उगवतो.

ही नदी शहापूर, वडा आणि पालघर तालुक्यातून वाहते आणि अर्नाळाच्या एका विस्तृत मोहिमेद्वारे अरबी समुद्रात प्रवेश करते.वैतरणा नदी 154 कि.मी. लांबीची असून ड्रेनेजचे क्षेत्र जिल्ह्याच्या संपूर्ण उत्तरेकडील भागात व्यापते. पालघरमध्ये बरेच विद्यार्थी बाह्य भागातून शिक्षण घेण्यासाठी येतात. अरबी समुद्राला वाहणारी उल्हास नदी म्हणजे वसई खाडी, जिल्ह्याची दक्षिणेकडील सीमा. अर्नाळा बेट वसई तालुक्यात वैतरणा वस्तीच्या प्रवेशद्वाराजवळ आहे.

पालघर जिल्ह्याची अर्थव्यवस्था (Economy of Palghar district)

पालघरमध्ये तारापूर येथे भारताचा पहिला अणु उर्जा प्रकल्प आहे. तारापूर एमआयडीसी येथे बोईसर हे औद्योगिक शहर महाराष्ट्रातील सर्वात मोठ्या औद्योगिक क्षेत्रात आहे. सातपाटी हे महाराष्ट्रातील सर्वात मोठे मासेमारी बंदर आहे. डहाणू, अर्नाळा, वसई आणि दातीवेयर हेही मासेमारीसाठी मोठी बंदरे आहेत. डहाणू संपूर्ण भारतात त्यांच्या चिकू उत्पादनासाठी प्रसिध्द आहे. डहाणूच्या बोर्डी बीचवर दरवर्षी एक विशेष चिकू उत्सव भरतो.

महावितरण जिल्हाभरातील सर्व शहरी व ग्रामीण भागात वीजपुरवठा करतो. एप्रिल 2015 मध्ये गुजरात गॅसला जिल्हाभरातील सर्व शहरी व ग्रामीण भागात संकुचित नैसर्गिक गॅस आणि पाईपयुक्त नैसर्गिक वायूचा पुरवठा करण्यास अधिकृत करण्यात आले आहे.

पालघर जिल्ह्यातील पर्यटन स्थळे (Tourist places in Palghar district)

जिल्ह्यात हिल स्टेशन आणि समुद्रकिनारे आहेत जे पर्यटकांचे प्रमुख आकर्षण आहे. काही प्रमुख पर्यटक आकर्षणे आहेत.

  • तानसा वन्यजीव अभयारण्य
  • कासा (डहाणू) येथील महालक्ष्मी मंदिर
  • डहाणू बीच
  • बोर्डी बीच
  • वसईचा किल्ला
  • तांदुळवाडी किल्ला
  • जव्हार हिल स्टेशन
  • सूर्यमल हिल पठार
  • देवबंद केंद्रा
  • दाभोसा जलपात (जव्हार)
  • अर्नाळा किल्ला
  • केळवा बीच
  • माहीम बीच
  • माहीम किल्ला
  • वज्रेश्वरी गरम पाण्याचे झरे
  • गणेशपुरी मंदिर
  • जिवदानी मंदिर (विरार)
  • कोहोज किल्ला

तुमचे काही प्रश्न

पालघर जिल्ह्याचे जिल्हाधिकारी कोण आहेत?

डॉ माणिक गुरसाल

पालघर किती मोठे आहे?

5,344 किमी²

पालघर का प्रसिद्ध आहे?

पालघर हे “चिकू” (सपोडिला) च्या उत्पादनासाठी सर्वात प्रसिद्ध आहे. त्यांच्याकडे या फळाला समर्पित एक विशेष सण आहे, ज्याला चिकू उत्सव म्हणतात. पालघरच्या आवर्जून भेट देण्यासारख्या काही ठिकाणे खाली सूचीबद्ध आहेत.

पालघर जिल्ह्यात किती तालुके आहेत?

पालघर जिल्ह्याची एकूण लोकसंख्या सुमारे 29,90,116 आहे. जिल्ह्यात मोखाडा, तलासरी, वसई, विक्रमगड, पालघर, डहाणू आणि वाडा असे एकूण 8 तालुके आहेत. पालघर जिल्ह्यामध्ये एकूण 1008 गावे आणि 3818 उप-गावे तसेच 477 ग्रामपंचायतींमध्ये एकूण भौगोलिक क्षेत्राच्या 4,69,699 हेक्टर क्षेत्र आहे.

पालघर पर्यटनासाठी खुले आहे का?

पालघर जिल्हा प्रशासनाने पर्यटन स्थळांभोवती सार्वजनिक हालचालींवर बंदी घालण्याच्या आपल्या पूर्वीच्या आदेशात सुधारणा केली आहे. कोविड -19 साथीच्या परिस्थितीमध्ये सुधारणा झाल्यामुळे, प्रदेशातील लोक आता धरणे, धबधबे, तलाव आणि समुद्रकिनारे यासारख्या ठिकाणांना भेट देऊ शकतील.

Also Read:

आज आपण काय पाहिले?

तर मित्रांनो, वरील लेखात आपण Palghar district information in marathi पाहिली. यात आपण पालघर जिल्ह्याचा इतिहास आणि तेथील पर्यटन स्थळे बद्दल भरपूर काही जाणून घेतले. मला असे वाटत आहे कि, तुम्हाला पालघर जिल्ह्याबद्दल सर्व काही माहिती मी वरील लेखात दिली आहे.

आमचा एकच हेतू असतो कि, आपल्या मराठी बांधवाना सर्व माहिती एकाच लेखात प्रधान करणे. कारण इंटरनेट एकाच विषय वर खूप लेख पाहण्यास मिळतील, पण आम्ही सर्व काही माहिती एकाच लेखात देण्याचा प्रयत्न करत असतो. जेणे करून तुम्हा सर्वानाचा वेळ वाया न जाऊ.

तसेच Palghar district In Marathi हे लेख तुम्हाला कसे वाटले ते नक्की comment box मध्ये सांगा, जेणे करून आमच्या लेखात झालेली चूक आम्ही लवकर सुधारण्याचा प्रयत्न करू. जर मित्रांनो तुमच्या कडे Palghar district बद्दल आजून काही माहिती असेल तर नक्की सांगा. कारण तुम्ही दिलेली पालघर जिल्ह्याची माहिती वरील लेखात समाविष्ट करूया.

तर मित्रांनो, वरील पालघर जिल्ह्याची माहिती या लेखातून तुम्हाला काही शिकायला मिळाले असेल तर तुम्ही नक्की सोशल मिडिया म्हणजे Facebook, Twitter आणि Whatsapp शेअर करा.

Leave a Comment

x