कपिल देव जीवनचरित्र | Kapil Dev Information In Marathi

Kapil Dev Information In Marathi : नमस्कार मित्रांनो आज आपण या लेखामध्ये सुप्रसिद्ध क्रिकेट म्हणून ओळखले जाणारे  कपिल देव यांच्या विषयी आज आपण या लेखा मध्ये त्यांची माहिती जाणून घेणार आहोत. कपिल देव हे क्रिकेटच्या जगातील एक मोठे नाव आहे. कपिल देव हा अष्टपैलू खेळाडू असून त्याने फलंदाजी तसेच गोलंदाजीतही उत्कृष्ट कामगिरी केली आहे. 1983 मध्ये कपिल देव यांच्या नेतृत्वात भारतीय क्रिकेट संघाने भव्य विजय मिळविला. भारतीय संघाने जिंकलेला हा पहिला विश्वचषक आहे.

तुम्हाला जर काही साध्य करायचं असेल तर तुम्हाला योग्य नेतृत्त्वाची गरज आहे आणि ते नेतृत्व कपिल देव यांच्या रूपात भारतीय संघाला देण्यात आले असते. कपिल देव राम लाल निखोंज हे माजी भारतीय क्रिकेटपटू होते. तो एक वेगवान गोलंदाज आणि मधल्या फळीतील कठोर फलंदाज होता. क्रिकेटच्या इतिहासातील सर्वश्रेष्ठ अष्टपैलू खेळाडू म्हणूनही त्यांची ओळख आहे.

2002 मध्ये, त्याला विस्डेनचा शतकातील भारतीय क्रिकेटर म्हणून निवडण्यात आले. देवने भारतीय क्रिकेट संघाचे नेतृत्व 1983 क्रिकेट विश्वचषक जिंकले. ऑक्टोबर 1999 ते ऑगस्ट 2000 पर्यंत ते भारताचे राष्ट्रीय क्रिकेट प्रशिक्षक होते. 1994 मध्ये ते निवृत्त झाले आणि कसोटी क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक विकेट मिळविण्याचा विश्वविक्रम नोंदविला, त्यानंतर 2000 मध्ये कर्टनी वॉल्शचा क्रमांक लागला.

त्यावेळी क्रिकेट, कसोटी आणि एकदिवसीय दोन्ही सामन्यात तो भारताचा सर्वाधिक विकेट घेणारा होता. क्रिकेटच्या इतिहासातील तो एकमेव खेळाडू आहे ज्याने 400 हून अधिक विकेट्स घेतल्या आहेत आणि कसोटी सामन्यात 5,000 हून अधिक धावा केल्या आहेत, ज्यामुळे तो या खेळाचा सर्वोत्कृष्ट अष्टपैलू ठरला आहे. 11 मार्च 2010 रोजी देवला आयसीसी क्रिकेट हॉल ऑफ फेममध्ये स्थान देण्यात आले.

Kapil Dev Information In Marathi

कपिल देव जीवनचरित्र – Kapil Dev Information In Marathi

कपिल देव जीवन परिचय (Kapil dev Bio-Data)

नाव  - कपिल देव
जन्म तारिक – ६ जानेवारी १९५९
जन्म ठिकाण – चंडीगड
वडील – रामलाल निखंज
आई राजकुमारी लाजवंती देवी
पत्नी – रोमी भाटीया
मुलगी – अमिया देव
व्यवसाय – भारतीय क्रिकेट पटू , अभिनेता.
पहिला क्रिकेट सामना – १९७८ साला मध्ये पाकिस्तान विरुद्ध
सर्वाधिक रन्स एकदिवशीय मालिका मध्ये – १७५ नाबाद
सर्वाधिक विकेट –
खेळाडूचे प्रकार – अस्तापटू
क्रिकेट मधून निव्तृती – १९९४ साला मध्ये

कपिलदेव यांचे जीवन आणि कुटुंब परिचय (Kapil Dev’s life and family introduction)

कपिल देव यांचा जन्म 6 जानेवारी 1959 रोजी चंदीगडमध्ये झाला होता. त्यांच्या वडिलांचे नाव रामलाल निखंज आणि आईचे नाव राजकुमारी लाजवंती. कपिल देव यांची एकूण सहा भावंडे आहेत. त्यांचे प्रारंभिक शिक्षण चंडीगडच्या डीएव्हीमधून केले. त्याचे शिक्षण सेंट एडवर्ड कॉलेजमध्ये झाले. 1980 मध्ये तिने रोमी भाटियाशी लग्न केले. 16 जानेवारी 1996 रोजी त्याला अम्या देव नावाचा कन्या रत्न मिळाला

कपिल देव हे कॉलेजच्या काळापासूनच क्रिकेटवर प्रेम करतात. क्रिकेटचे सुप्रसिद्ध प्रशिक्षक देश प्रेम आझाद यांच्याकडून त्याने क्रिकेट शिकले होते.

1980 मध्ये तिने रोमी भाटियाशी लग्न केले आणि त्यांची मुलगी अमिया देव यांचा जन्म 1 जानेवारी 1996. रोजी झाला. भगवान 200 मध्ये लॉरेस फाऊंडेशनचे एकमेव आशियाई संस्थापक सदस्य होते. त्यांनी तीन आत्मकथा लिहिल्या आहेत. 1985 मध्ये गॉडस डिक्री आणि 1987 मध्ये क्रिकेट माझी शैली. त्यांनी 2004 मध्ये स्ट्रेट फ्रॉम द हार्ट हे आत्मचरित्र प्रकाशित केले.’दिलगी … ये दिल्लगी, इकबाल, चैन खुली की मैं खुली’ आणि ‘मुझसे शादी करोगी’ सिनेमात देव कॅमिओच्या भूमिकेत दिसला होता.

कपिलदेव यांचा करियर (Kapil Dev’s career)

कपिलदेवची कारकीर्द 1975 मध्ये सुरू झाली. जेव्हा त्याने हरियाणाकडून पंजाबविरुद्ध सामना खेळला तेव्हा कपिल देवने हरियाणाला 6 विकेट गडी राखून शानदार विजय मिळविला, तेव्हा पंजाब 63 धावांवर गुंडाळला गेला.

1976-77मध्ये जम्मू-काश्मीर विरूद्ध खेळलेल्या सामन्यात त्याने 08 बळी घेतले आणि 36 धावा केल्या आणि त्याच वर्षी बंगालविरुद्ध त्याने 07 विकेट आणि 20 धावा केल्या. या दोन्ही सामन्यांमध्ये त्याची प्रतिभा सर्वांनाच दिसली.यानंतर त्याने 1976 -77 मध्ये कसोटी सामने खेळण्यास सुरुवात केली. त्याने पाकिस्तानविरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामना खेळला. या सामन्यात कपिल देवने केवळ 13 धावा केल्या होत्या, तरीही त्याने 1 विकेटही घेतला होता.कपिल देवने 1979-1980 मध्ये दिल्लीविरुद्ध शानदार फलंदाजी करत 193 धावांची नाबाद खेळी खेळली आणि हरियाणाला विजय मिळवून दिला.

हे त्याच्या कारकीर्दीचे पहिले शतक होते. त्यानंतर हे सिद्ध झाले की कपिल देव केवळ गोलंदाजीद्वारेच नव्हे तर फलंदाजीद्वारेही भारताला जिंकू शकतो. त्याच्या दोन्ही कौशल्यांमुळे तो आतापर्यंतचा सर्वोत्कृष्ट अष्टपैलू मानला जातो. त्याने 17 ऑक्टोबर 1979 रोजी वेस्ट इंडिजविरुद्ध 124 धावा फटकावल्या. हा त्यांचा एक अविस्मरणीय खेळी म्हणून गणला जातो.

कपिल देव कॅप्टन्सी कालावधी (Kapil Dev Captaincy Period)

त्यावेळी भारत 1982-83 मध्ये श्रीलंका येथे सामना खेळण्यासाठी गेला होता. पण त्याला अधिकृतपणे वेस्ट इंडिजमधील एकदिवसीय मालिकेच्या कर्णधारपदाची संधी मिळाली. त्यावेळी वेस्ट इंडिजचा संघ खूपच वर्चस्ववान होता, म्हणजे त्यावेळी वेस्ट इंडिज संघाचा पराभव करणे जवळजवळ अशक्य होते.

सुनील गावस्करच्या शानदार खेळीच्या मदतीने भारताने वेस्ट इंडिजला एका सामन्यात पराभूत केले होते. त्या सामन्यात त्याचा सहकारी असलेला सुनील गावस्करने 90 धावा केल्या. तर कपिल देवने 72 धावा केल्या आणि 2 बळीही घेतले. या विजयाबद्दल धन्यवाद, आगामी विश्वचषकात वेस्ट इंडीजवर मात करण्याचा भारताचा आत्मविश्वास वाढला. जो वर्ल्ड कप जिंकताना दिसला होता

१९८३ सालचा चा वल्ड कप (The 1983 World Cup)

त्यानंतर 1983 च्या विश्वचषक स्पर्धेची वेळ आली. तथापि, मागील विश्वचषकात भारतीय संघाची कामगिरी पाहिल्यानंतर, भारत वर्ल्ड कप जिंकू शकेल, अशी कोणालाही अपेक्षा नव्हती. कपिल देव जेव्हा विश्वचषकात खेळू लागला तेव्हा त्याची सरासरी: 24.94 सामान्य गोलंदाजाप्रमाणेच होती. उपांत्य फेरीपर्यंत पोहोचण्यासाठी झिम्बाब्वेविरुद्धचा सामना जिंकणे भारताला आवश्यक होते. त्या सामन्यादरम्यान, भारताने चमकदार फलंदाजीमुळे कपिलदेवने हा सामना ताब्यात घेतला होता.

याच सामन्यादरम्यान त्याने 175 धावा केल्या आणि झिम्बाब्वेची गोलंदाजी धुवून गेली कारण त्याने फक्त 138 चेंडूत ही धावा केल्या होत्या. ज्यामध्ये त्याने 22 चौकार, 16 चौकार आणि 6 षटकार ठोकले. 9 व्या विकेटसाठी 126 धावांची सर्वात मोठी भागीदारी किरमानी (22 धावा) आणि कपिल देव यांच्यात होती, ज्याला कोणी 27 वर्षे ब्रेक करु शकला नाही. एवढेच नव्हे तर या सामन्यात कपिल देवनेही शानदार गोलंदाजी करताना झिम्बाब्वेच्या 5 गडी बाद केले.

या नंतर कपिल देवला मर्सिडीज कार पुरस्कार मिळाल्यानंतर हा डाव त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अविस्मरणीय आणि महत्त्वाचा डाव होता. ज्याने सर्वांच्या दृष्टीने त्याला महान केले. या सामन्याबद्दल धन्यवाद, 1983 च्या विश्वचषकात भारताला विजयासाठी प्रवास करण्याचा मार्ग मिळाला. 1983 च्या विश्वचषक स्पर्धेदरम्यान बीबीसीच्या संपामुळे हा सामना प्रसारित होऊ शकला नाही आणि क्रिकेटप्रेमी या सामन्याचा आनंद घेऊ शकले नाहीत.

1983 वर्ल्ड कप जिंकण्यासाठी भारताला अंतिम सामन्यात वेस्ट इंडिजला पराभूत करावे लागले. कपिलदेवच्या नेतृत्वात 1983 मध्ये इंग्लंडमध्ये होणारा हा विश्वचषक जिंकून भारताने इतिहास रचला. असे म्हटले जाते की या नेत्रदीपक कामगिरीमुळे भारतही क्रिकेट विश्वाचा स्टार म्हणून उदयास आला. यावेळी भारत वेगळ्या स्तरावर दिसत आहे. इतकेच नाही तर भारताने आतापर्यंत सर्व प्रकारच्या ट्रॉफी जिंकल्या आहेत.

कपिल देव यांच्या कारकिर्दीचा खराब टप्पा

त्यानंतर 1984 मध्ये वेस्ट इंडीजविरुद्धच्या कसोटी सामन्यासह एकदिवसीय सामन्यांच्या मालिकेचे आयोजन करण्यात आले होते. ज्यामध्ये भारत खराब पराभूत झाला. त्याच वेळी कपिलदेवच्या कारकीर्दीतील हा सर्वात वाईट काळ होता, त्यामुळे निवडकर्त्यांनी त्याला कर्णधारपदावरून काढून टाकण्याचा निर्णय घेतला आणि पुन्हा गावस्करला कर्णधारपदी नियुक्त केले गेले.

यानंतर 1987 मध्ये कपिल देवला कर्णधार बनवण्यात आले, ज्यामध्ये भारताने उपांत्य फेरी गाठली. पण इंग्लंडकडून पराभव पत्करल्यानंतर भारत वर्ल्ड कप जिंकण्यात अपयशी ठरला आणि प्रत्येकाने त्यासाठी दोषी ठरवले. पुन्हा एकदा त्याच्याकडून कॅप्टनसी काढून घेण्यात आली आणि गावस्कर यांना दिली गेली, हा त्याच्या कर्णधारपदाचा शेवटचा प्रवास होता. ज्यानंतर त्याला कधी कर्णधार होण्याची संधी मिळाली नाही. जरी उप-कर्णधार निश्चितच 1989 मध्ये बनला होता.

प्रशिक्षक होण्यासाठी कपिल देव यांचा प्रवास (Kapil Dev’s journey to become a coach)

बीसीसीआयने त्यांची नियुक्ती भारताचे प्रशिक्षक म्हणून केली पण काही वादामुळे त्यांनी केवळ १० महिन्यांत राजीनामा दिला. ऑस्ट्रेलियाकडून भारताने 2-0 अशी मालिका गमावल्यानंतर त्याच्यावर सामना फिक्सिंगचा आरोप असल्याचे म्हटले जाते. ज्यामुळे हे सर्व निराधार आरोप टाळण्यासाठी त्यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला.

कपिल देव पुरस्कार आणि कर्तृत्व (Kapil Dev Award and Achievement)

  • 1970-1980च्या मोसमात क्रिकेटमधील चांगल्या कामगिरीबद्दल त्यांना भारत सरकारने अर्जुन पुरस्कार दिला. कोणत्याही खेळाच्या क्षेत्रात उल्लेखनीय योगदान देणा ऱ्या अशा खेळाडूंना हे पुरस्कार सरकारकडून देण्यात येतात.
  • 1882 च्या काळात कपिल देव यांची प्रतिभा आणि समर्पण पाहून भारताने त्यांना पद्मश्री पुरस्कारही दिला. इतकेच नव्हे तर वर्ल्ड कपमधील त्याच्या शानदार कामगिरीच्या आधारे वर्षभराच्या नंतर म्हणजे 1983 साली विस्डेन क्रिकेटर ऑफ द इयरचा सन्मान त्यांना देण्यात आला.
  • 1994 मध्ये त्याने रिचर्ड हॅडलीचा कसोटी क्रिकेटमधील सर्वाधिक विकेट्सचा विक्रम मोडला. इतकेच नाही तर कसोटी क्रिकेटमधील 400 बळींसह तो कसोटी क्रिकेटमधील 400 धावा पूर्ण करणारा जगातील सर्वोच्च क्रमांकाचा खेळाडूही आहे.
  • 1991 मध्ये कपिल देव यांच्या योगदानाचा आणि समर्पणाचा सन्मान करण्यासाठी पद्मभूषणसारखा सर्वोच्च पुरस्कार देण्यात आला. यानंतर 2002 मध्ये विस्डेन इंडियन क्रिकेटर ऑफ द सेंचुरीचा मान देऊन क्रिकेटमधील जगात त्याचा दर्जा आणखी वाढविला गेला.
  • 2010 चा आयसीसी क्रिकेट हॉल ऑफ फेम पुरस्कार देऊन त्यांच्या कलागुणांना सन्मानाचा दर्जा देण्यात आला. तीन वर्षांनंतर, 2013 मध्ये एनडीटीव्हीला भारतातील 25 महान ग्लोबल लिव्हिंग दिग्गजांची नावे देण्यात आली.
  • भारतीय सैन्यात भरती होण्यासाठी कपिल देव यांनी 2008 मध्ये भारतीय प्रांतातील सैन्यात लेफ्टनंट कर्नल पदाची पदभार स्वीकारला. भारतीय लष्कराबद्दल अधिक आदर असल्यामुळेच त्यांनी हे काम केले.

कपिल देव यांच्या जीवनावर आधारित चित्रपट (Films based on the life of Kapil Dev)

कपिल देवने केवळ क्रिकेटच नव्हे तर सिनेमातही आपले योगदान दिले आहे. ‘आर्यन अनब्रेकेबल’, ‘चेन कुली की मन कुली’, ‘माझसे शादी करोगी’ इ. देव चित्रपटांद्वारे चमकतो. त्यांच्या जीवनावर आधारित चरित्रही असल्याची चर्चा आहे. या चित्रपटात अभिनेता रणवीर सिंह कपिल देवची भूमिका साकारणार आहे.

Also Read:

आज आपण काय पाहिले?

तर मित्रांनो, वरील लेखात आपण Kapil Dev information in marathi पाहिली. यात आपण कपिल देव यांचा जन्म, शिक्षण आणि त्यांचे करियर बद्दल भरपूर काही जाणून घेतले. मला असे वाटत आहे कि, तुम्हाला कपिल देव बद्दल सर्व काही माहिती मी वरील लेखात दिली आहे.

आमचा एकच हेतू असतो कि, आपल्या मराठी बांधवाना सर्व माहिती एकाच लेखात प्रधान करणे. कारण इंटरनेट एकाच विषय वर खूप लेख पाहण्यास मिळतील, पण आम्ही सर्व काही माहिती एकाच लेखात देण्याचा प्रयत्न करत असतो. जेणे करून तुम्हा सर्वानाचा वेळ वाया न जाऊ.

तसेच Kapil Dev In Marathi हे लेख तुम्हाला कसे वाटले ते नक्की comment box मध्ये सांगा, जेणे करून आमच्या लेखात झालेली चूक आम्ही लवकर सुधारण्याचा प्रयत्न करू. जर मित्रांनो तुमच्या कडे Kapil Dev बद्दल आजून काही माहिती असेल तर नक्की सांगा. कारण तुम्ही दिलेली कपिल देव यांची माहिती वरील लेखात समाविष्ट करूया.

तर मित्रांनो, वरील कपिल देव यांचे जीवनचरित्र या लेखातून तुम्हाला काही शिकायला मिळाले असेल तर तुम्ही नक्की सोशल मिडिया म्हणजे Facebook, Twitter आणि Whatsapp शेअर करा.

Leave a Comment

x