बडीशेप म्हणजे काय आणि त्याचे फायदे व दुष्परिणाम | Fennel seeds in Marathi

Fennel seeds in Marathi : नमस्कार मित्रांनो, आजच्या या लेखात आपण बडीशेप ब बद्दल जाणून घेणार आहेत, कारण कोणी जेवणं झाल्यानंतर बडीशेपचं सेवन करतात, तर कोणी सकाळी उठल्यानंतर बडीशेप खात असत, आपण बऱ्याचदा पहिले असेल कि लोक जेव्हा बसचा प्रवास करतात तेव्हा बडीशेप खात असतात. तर असे म्हणाले गेले तर बडीशेपचे अनेक फायदे आहे.

बडीशेप हि एक प्रकारची बी आहे ज्याचा सुगंध आणि चव दोघ हि खूप छान आहे. आणि म्हणाला गेले तर बडीशेपचे अनेक फायदे आहे, कारण यात जीवनसत्व आणि खनिजे आढळतात. यामुळे आपण अपचन, अतिसार आणि श्वसन अशा अनेक रोगांच्या विविध आजारामध्ये या बडीशेपचा उपयोगहा करू शकतो. याशिवाय डोळ्याच्या समस्या आणि स्रियांच्या मासिक पाळीत संतुलन साधण्या सही तुम्ही बडीशेपचा वापर हा करत असतात.

आपण बरेच द पहिले असेल कि लोक जेवणं झाल्यावर बडीशेप हि खात असतात, याचे कारण म्हणजे माउथ फ्रेशनर म्हणून कार्य करत असते आणि दुसरी कडे म्हणजे पचनाची क्रिया चालू असते. तर चला मित्रांनो आता आपण जाणून घेऊ कि बडीशेप म्हणजे काय आहे? आणि बडीशेपचा उपयोग कसा करावा?बडीशेपचे फायदे काय आहे? यासाठी तुम्हाला खालील लेख संपूर्ण पणे वाचवा लागेल.

Fennel seeds in Marathi

बडीशेप म्हणजे काय आणि त्याचे फायदे व दुष्परिणाम – Fennel seeds in Marathi

Table of Contents

बडीशेप म्हणजे काय? (What is Fennel seeds)

तोंड शुद्ध करण्यासाठी आणि घरगुती औषध म्हणून बडीशेप प्राचीन काळापासून वापरली जात आहे. त्याची वनस्पती सुमारे एक मीटर उंच आणि सुवासिक आहे. त्याची पाने भाजी म्हणूनही वापरली जातात. बडीशेप सारखी एक वनस्पती भूमध्य प्रदेशात आढळते, ज्याला एनिसीड म्हणतात. इटालियन पाककृतीमध्ये याचा वापर केला जातो.

बडीशेपचे फायदे (The benefits of Fennel seeds)

आरोग्याच्या दृष्टीने बडीशेप खाण्याचे फायदे एक नसून अनेक आहेत. बडीशेप काही फायदे काय आहेत या लेखात सविस्तरपणे जाणून घेऊया.

पचनासाठी बडीशेप फायदे –

बडीशेप पाचन त्रासापासून मुक्त होण्यासाठी वापरली जाते. त्याची एंटिस्पास्मोडिक (पोट आणि आतड्यांमधील उबळ दूर करण्यासाठी औषध) आणि कॅरमिनेटिव्ह (एक प्रकारचे औषध जे फुशारकी किंवा गॅस तयार होण्यास प्रतिबंधित करते) इरिटिबल बोवेल सिंड्रोम सारख्या गंभीर पोट समस्यांपासून मुक्त होण्यासाठी गुणकारी आहे. (Fennel seeds in Marathi) या व्यतिरिक्त, बडीशेप पोटदुखी, ओटीपोटात सूज येणे आणि गॅस तसेच अल्सर, अतिसार आणि बद्धकोष्ठता यापासून मुक्त होण्यास मदत होते.

दृष्टीक्षेपासाठी बडीशेपचे फायदे –

बडीशेप डोळ्याच्या लहान समस्यांपासून मुक्त होण्यासाठी देखील खूप प्रभावी ठरू शकते. जर एखाद्याचे डोळे जळत असतील किंवा खाज सुटत असेल तर डोळ्यांत बडीशेप स्टीम घेतल्यास आराम मिळतो. यासाठी एका सुती कपड्यात बडीशेप गुंडाळा आणि हलके गरम करून घ्या आणि डोळे बेक करावे.

ते जास्त गरम होणार नाही याची काळजी घ्या. व्हिटॅमिन-ए आणि व्हिटॅमिन-सी डोळ्यांची दृष्टी सुधारण्यासाठी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. बडीशेप मध्ये व्हिटॅमिन ए आढळते. अशाप्रकारे, बडीशेप खाल्ल्याने वृद्धावस्थेतदेखील आपल्या डोळ्यांवर होणारा परिणाम रोखू शकतो.

वजन कमी करण्यास उपयुक्त –

फायबरमध्ये समृद्ध, बडीशेप वाढते वजन नियंत्रित करण्यासाठी देखील फायदेशीर ठरू शकते. हे केवळ वजन कमी करण्यातच मदत करत नाही तर शरीरात जादा चरबी तयार होण्यासही प्रतिबंधित करते. कोरियामध्ये झालेल्या संशोधनानुसार बडीशेप चहा प्यायल्याने वजन वाढतेही रोखता येते.

दमा आणि इतर श्वासोच्छवासाच्या समस्यांसाठी –

इजिप्शियन संशोधनानुसार श्वासोच्छवासाच्या समस्यापासून मुक्त होण्यासाठी बडीशेप अनेक शतकांपासून वापरली जात आहे. हे ब्रोन्कियल परिच्छेद साफ करते आणि श्वासोच्छवासाचे कार्य राखते. न्यूट्रिशनल जिओग्राफीच्या वेबसाइटनुसार, बडीशेप फुफ्फुसांच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. (Fennel seeds in Marathi) याव्यतिरिक्त, बडीशेप आढळतात फायटोन्यूट्रिएंट्स दम्याचा देखील फायदेशीर ठरू शकतात.

दुर्गंधीपासून मुक्त व्हा –

बडीशेप सामान्यत: श्वास ताजे ठेवण्यासाठी वापरली जाते. फक्त काही बडीशेप बियाणे चघळल्याने दुर्गंधी दूर होते. बडीशेप चघळण्यामुळे तोंडात लाळ वाढते, जीवाणू काढून टाकण्यास उपयुक्त ठरू शकते. या व्यतिरिक्त, बडीशेप गुणधर्म देखील तोंडी संक्रमण पासून संरक्षण करू शकता.

कोलेस्टेरॉल –

बडीशेप फायबर देखील समृद्ध आहे, कोलेस्ट्रॉल नियंत्रित करण्यासाठी फायदेशीर आहे. फायबर रक्तामध्ये विरघळण्यापासून कोलेस्टेरॉलला प्रतिबंधित करते आणि त्यामुळे हृदयरोगापासून बचाव करू शकतो.

खोकलापासून मुक्तता मिळवा –

हिवाळ्यात कफची समस्या सामान्य होते आणि सहसा लहान मुलांना यापेक्षा जास्त त्रास होतो. अशा परिस्थितीत स्वयंपाकघरात ठेवलेली बडीशेप या समस्येपासून सहज मुक्त होऊ शकते. बडीशेप बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रतिबंध करणारा पदार्थ गुणधर्म आहे, जे कफ सारख्या किरकोळ समस्यापासून मुक्त होण्यास मदत करते.

मेंदूसाठी फायदेशीर –

निरोगी शरीरासाठी निरोगी मन देखील आवश्यक आहे आणि बडीशेप यामध्ये मोठी भूमिका निभावू शकते. बडीशेप मध्ये व्हिटॅमिन-ई आणि व्हिटॅमिन-सी आढळतात. व्हिटॅमिन-सी ऑक्सिडेटिव्ह तणाव कमी करते, ज्यामुळे वृद्धापकाळात मेंदूच्या समस्या मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतात. (Fennel seeds in Marathi) त्याच वेळी, व्हिटॅमिन-ई अँटीऑक्सिडेंट म्हणून कार्य करते आणि ऑक्सिडेटिव्ह तणावापासून पेशींचे नुकसान रोखू शकते.

बद्धकोष्ठता आराम –

नित्यक्रम आणि खाण्याच्या सवयीमुळे बद्धकोष्ठताची समस्या सामान्य होते. अँटीऑक्सिडेंट समृद्ध बडीशेप बद्धकोष्ठता दूर करण्यास मदत करू शकते. बडीशेप एक पिणे बद्धकोष्ठता पासून मोठ्या प्रमाणात मुक्त करू शकता.

स्तनपान करविणे फायदेशीर –

स्तनपान देणाऱ्या महिलांसाठी बडीशेप फायदेशीर ठरू शकते. त्यात इथॅनॉल नावाचा एक घटक आहे जो एक फायटोएस्ट्रोजेन आहे आणि स्त्रियांमध्ये दूध तयार करण्याची क्षमता वाढवितो. याव्यतिरिक्त, असेही म्हटले जाते की बडीशेप स्तनाची सूज कमी करण्यात उपयुक्त ठरू शकते, परंतु अद्याप वैज्ञानिकदृष्ट्या याची पुष्टी झालेली नाही.

रक्तदाब नियंत्रित करण्यात उपयुक्त –

बडीशेप रक्तदाब नियंत्रित करण्यासाठी चमत्कार करू शकते. त्यामध्ये असलेले पोटॅशियम रक्तातील सोडियमचे प्रमाण नियंत्रित करते आणि त्याचे दुष्परिणाम रोखते. याव्यतिरिक्त, बडीशेप मध्ये नायट्रेट्स देखील असतात, ज्यामुळे रक्तदाब कमी होतो. याव्यतिरिक्त, मॅग्नेशियम देखील उच्च प्रमाणात आढळते, ज्यामुळे महिलांमध्ये उच्च रक्तदाब कमी होऊ शकतो.

छान झोप –

बडीशेप अनेक गुणधर्मांपैकी एक म्हणजे ती चांगली झोप घेण्यास मदत करते. बडीशेप मध्ये मॅग्नेशियम आढळते, जे झोप आणि झोपेच्या वेळेस चांगली जाहिरात करण्यास सांगितले जाते. असेही म्हटले जाते की मॅग्नेशियम निद्रानाश दूर करण्यास देखील उपयुक्त ठरू शकते.

मासिक समस्या सोडवा –

मासिक पाळी सुरू होण्यापूर्वी महिलांना बर्‍याच किरकोळ समस्यांचा सामना करावा लागतो. उदाहरणार्थ, मासिक पाळी सुरू होण्यापूर्वी ओटीपोटात वेदना आणि पेटके यासारखे लक्षणे दिसतात. या मासिक पाळीच्या समस्यांपासून मुक्त होण्यासाठी  बडीशेप काही प्रमाणात फायदेशीर ठरते. तथापि, सर्वांनी त्याचा लाभ घ्यावा हे आवश्यक नाही, काहींना त्याचा फायदा होऊ शकेल आणि काहींना त्याचा फायदा होणार नाही. हे त्या व्यक्तीच्या शरीरावर अवलंबून असते.

हर्नियाच्या उपचारात उपयुक्त –

बडीशेप हर्नियासच्या उपचारांसाठी चिनी पारंपारिक औषधांमध्ये वापरली जात आहे आणि काही स्त्रोत याची पुष्टी करतात. बडीशेप हर्नियाच्या उपचारात प्रभावी आहे की नाही हे स्पष्टपणे सांगता येत नाही, परंतु उपचार म्हणून वापरण्यापूर्वी आपण डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

मधुमेह प्रतिबंधित करा –

एका संशोधनानुसार, बडीशेप मध्ये आढळलेले तेल मधुमेहासाठी खूप फायदेशीर ठरते. रक्तातील साखरेचे प्रमाण कमी करुन मधुमेहाचा धोका देखील कमी करू शकतो. (Fennel seeds in Marathi) बडीशेप आढळणारी अँटिऑक्सिडेंट गुणधर्म देखील कोलेस्टेरॉलची पातळी कमी करू शकते.

स्तनाच्या आकारात वाढ –

महिलांसाठी बडीशेप खाण्याचे बरेच फायदे आहेत. असे म्हणतात की बडीशेप खाल्ल्यास स्तनांचा आकार वाढू शकतो, परंतु यासंदर्भात डॉक्टरांचा सल्ला घेणे चांगले. तसेच या संदर्भात कोणतेही वैज्ञानिक संशोधन उपलब्ध नाही.

निरोगी यकृतासाठी –

वैज्ञानिक संशोधनानुसार प्राचीन काळापासून बडीशेप एक औषध म्हणून वापरली जात आहे. लिंबाच्या त्रासापासून मुक्त होण्यासाठी बडीशेप देखील वापरली जाऊ शकते. बडीशेपमध्ये अँटीऑक्सिडंट्स आणि इतर खनिजे आढळतात जे यकृत निरोगी ठेवण्यास उपयुक्त ठरतात. सेलेनियमचे प्रमाण एका जातीच्या बडीशेपमध्ये देखील आढळते, जे यकृताची क्षमता वाढवते आणि शरीरातून हानिकारक पदार्थ काढून टाकण्यास उपयुक्त ठरू शकते.

सकाळी आजारपण –

बडीशेप महिलांना गरोदरपणात सकाळच्या आजारापासून आराम मिळू शकते. उलट्या आणि मळमळ हे सकाळच्या आजाराची लक्षणे आहेत आणि सामान्यत: गर्भधारणेच्या चौथ्या आठवड्यात दिसून येतात. सकाळी आजारपण सकाळी उद्भवल्यास, त्याचे परिणाम दिवसभर टिकू शकतात. बडीशेप चहा किंवा चघळल्याने सकाळच्या आजारापासून मुक्तता होते. एवढेच नव्हे तर पोटातील वायू आणि इतर किरकोळ समस्यांपासूनही दिलासा मिळू शकतो.

कॅंडीडाविरूद्ध संरक्षण करा –

कॅन्डिडा हा एक प्रकारचा बुरशीचा पदार्थ आहे जो तोंड, नाक आणि कान यासारख्या शरीराच्या इतर भागात आढळतो. जरी हे हानिकारक नाही, परंतु जर त्याची काळजी घेतली नाही तर ते वाढू शकते आणि समस्या उद्भवू शकते. बडीशेप आढळणारी अँटिऑक्सिडेंट गुणधर्म कॅन्डिडापासून संरक्षण करू शकते.

उज्ज्वल त्वचा –

बडीशेप च्या गुणधर्मांमध्ये त्वचेची काळजी घेणे देखील समाविष्ट आहे. त्यातील एंटी-इंफ्लेमेटरी, एंटीमाइक्रोबियल आणि अँटीलर्जिक गुणधर्म त्वचेचे सौंदर्य टिकवून ठेवण्यास उपयुक्त ठरू शकतात. उदाहरणार्थ, बडीशेप स्टीम चेहऱ्याच्या त्वचेची पोत राखू शकते.

यासाठी, एक लिटर उकळत्या पाण्यात एक चमचे बडीशेप घाला. यानंतर आपले डोके आपल्या गळ्यापर्यंत टॉवेलने झाकून ठेवा आणि पाच मिनिटे स्टीम श्वास घ्या. (Fennel seeds in Marathi) आठवड्यातून दोनदा असे केल्याने त्वचेचा प्रकाश वाढू शकतो.

केसांची काळजी घ्या –

बडीशेप आढळणारी अँटिऑक्सिडेंट आणि अँटी-मायक्रोबियल गुणधर्म केसांच्या विविध समस्यांना आराम देऊ शकतात. केसांमधील कोंडा, डोक्यात खाज सुटणे आणि केस गळणे अशा काही समस्या आहेत ज्यामुळे सॉन्ली सुटका होण्यासाठी प्रभावी ठरू शकते. यासाठी, आपल्याला बडीशेप यांचे मिश्रण तयार करावे लागेल आणि त्यासह आपले केस धुवावे लागतील. हे केसांचे आयुष्य लांबणीवर टाकू शकते. हे मिश्रण खाली नमूद केलेल्या पद्धतीनुसार तयार केले जाऊ शकते.

बडीशेपचे नुकसान (Loss of Fennel seeds)

विविध फायद्यांसह काही बाजूकडील कार्यपद्धती देखील आहेत. त्याचे बरेच मोठे नुकसान आहेत ज्याचे खाली वर्णन केले जात आहे.

त्वचा लव्हाळा :

त्याच्या सेवनामुळे, बर्‍याच जणांना अतिसंवेदनशील त्वचेची समस्या उद्भवते. यामुळे, बर्‍याच लोकांना त्वचेवर पुरळ दिसण्याची समस्या दिसते,

मज्जासंस्था :

जास्त प्रमाणात सेवन केल्याने मज्जासंस्थेमध्येही समस्या उद्भवतात. तसेच, सूर्यप्रकाशापासून त्वचेची संवेदनशीलता वाढते.

संप्रेरक संवेदनशीलता:

आपल्याकडे स्तनाचा कर्करोग इत्यादीसारख्या संप्रेरक संवेदनशीलतेशी संबंधित समस्या असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय बडीशेप खाऊ नका.

स्तन क्षमतावाढ :

जास्त प्रमाणात सेवन केल्यामुळे, लहान मुलींमध्येही स्तन अनियमित वाढते.

न्यूरोटॉक्सिक:

बडीशेप जास्त प्रमाणात सेवन करणे देखील योग्य नाही कारण यामुळे मेंदूशी संबंधित समस्या किंवा भ्रम यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात.

मधुमेह समस्या:

आपण मधुमेहाचे रुग्ण असल्यास, नंतर कमीतकमी बडीशेप वापरा कारण काहीवेळा तो शरीरातील साखरेच्या पातळीस अडथळा आणतो.

बडीशेपचा उपयोग कसा करावा? (How to use Fennel seeds)

बडीशेप विविध रोगांच्या उपचारांमध्ये वापरली जाते. याचा उपयोग रक्तदाब नियंत्रित करण्यासाठी, शरीरातील पाण्याचे धारणा कमी करण्यासाठी, अपचन किंवा पोट संबंधित इतर रोग, दमा, रक्त शुद्ध करण्यासाठी, दृष्टीदोष दूर करण्यासाठी इत्यादींचा उपयोग केला जातो. (Fennel seeds in Marathi) नियमित वापरामुळे कर्करोगाचा प्रतिबंध होऊ शकतो. ते वापरण्याचे मार्ग खाली दर्शविले आहेत.

बडीशेप चहा बनवण्यासाठी आपण बडीशेप वापरू शकता. हे करण्यासाठी, एक चमचा बडीशेप घ्या आणि एक कप गरम पाण्यात घाला आणि कमीतकमी 30 मिनिटे सोडा. यानंतर या पाण्यात थोडेसे बडीशेप बारीक करून घ्या. हे पाणी काही काळ उकळवावे आणि ते फिल्टर करा आणि बडीशेप चहाच्या रूपात घ्या.

उकळताना, हे लक्षात ठेवावे की पाणी जास्त गरम होऊ नये, अन्यथा त्यामध्ये उपस्थित आवश्यक घटक जळून जातात आणि त्याचा विशेष फायदा मिळत नाही. त्याची चव बदलण्यासाठी, त्यात थोडेसे मध किंवा काही प्रकारचे फळांचा रस देखील तयार केला जाऊ शकतो. याच्या सेवनाने मधुमेह, लठ्ठपणा इत्यादीपासून मुक्तता मिळते.

याशिवाय रात्री पाण्यात भोपळा आणि सकाळी ते पाणी पिऊन बडीशेपचे फायदे देखील मिळू शकतात. त्यासाठी आवश्यक प्रमाणात बडीशेप स्वच्छ पाण्यात रात्रभर भिजवा. सकाळी उठून रिकाम्या पोटी प्या. अशा प्रकारे आपल्याला बडीशेप फायदे मिळतील.

Also Read:

आज आपण काय पाहिले?

तर मित्रांनो, वरील लेखात आपण Fennel seeds information in marathi पाहिली. यात आपण बडीशेप म्हणजे काय? फायदे आणि त्यांचा उपयोग कसा करावा? या बद्दल भरपूर काही जाणून घेतले. मला असे वाटत आहे कि, तुम्हाला बडीशेप बद्दल सर्व काही माहिती मी वरील लेखात दिली आहे.

आमचा एकच हेतू असतो कि, आपल्या मराठी बांधवाना सर्व माहिती एकाच लेखात प्रधान करणे. कारण इंटरनेट एकाच विषय वर खूप लेख पाहण्यास मिळतील, पण आम्ही सर्व काही माहिती एकाच लेखात देण्याचा प्रयत्न करत असतो. जेणे करून तुम्हा सर्वानाचा वेळ वाया न जाऊ.

तसेच Fennel seeds In Marathi हे लेख तुम्हाला कसे वाटले ते नक्की comment box मध्ये सांगा, जेणे करून आमच्या लेखात झालेली चूक आम्ही लवकर सुधारण्याचा प्रयत्न करू. जर मित्रांनो तुमच्या कडे Fennel seeds बद्दल आजून काही माहिती असेल तर नक्की सांगा. कारण तुम्ही दिलेली बडीशेपची माहिती वरील लेखात समाविष्ट करूया.

तर मित्रांनो, वरील बडीशेपची माहिती या लेखातून तुम्हाला काही शिकायला मिळाले असेल तर तुम्ही नक्की सोशल मिडिया म्हणजे Facebook, Twitter आणि Whatsapp शेअर करा.

Leave a Comment

x