डॉ. झाकीर हुसेन जीवनचरित्र | Dr zakir hussain information in Marathi

Dr zakir hussain information in Marathi: नमस्कार मित्रांनो, या लेखात आपण डॉ झाकीर हुसैन यांच्या जीवनचरित्र बद्दल पाहणार आहोत, कारण डॉ. झाकिर हुसेन हे भारताचे तिसरे राष्ट्रपती होते, त्याशिवाय त्यांना भारतात शिक्षणात बदल घडवून आणल्याबद्दल आठवले जाते. त्यांच्या नेतृत्वातच डॉ हुसेन यांनी राष्ट्रीय मुस्लिम विद्यापीठ स्थापन केले.

आजपर्यंत नॅशनल मुस्लिम युनिव्हर्सिटी जे आता जामिया मिलिया इस्लामिया म्हणून ओळखले जाते ते नवी दिल्लीतील सेंट्रल युनिव्हर्सिटी अंतर्गत येते, ज्यातून दरवर्षी हजारो चांगले विद्यार्थी अभ्यास करतात. डॉ. हुसेन हे बिहारचे राज्यपाल देखील होते, तसेच तिसरे राष्ट्रपती होण्यापूर्वी डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन राष्ट्रपती होते, तेव्हा हुसेन साहब यांना राष्ट्रपती केले गेले होते.

Dr zakir hussain information in Marathi
Dr zakir hussain information in Marathi

डॉ. झाकीर हुसेन जीवनचरित्र – Dr zakir hussain information in Marathi

डॉ. झाकीर हुसेन जीवन परिचय

पूर्ण नाव डॉ. झाकीर हुसेन
जन्म 8 फेब्रुवारी 1897
जन्म स्थान हैदराबाद, आंध्र प्रदेश
पालक नाझनीनबेगम, फिदा हुसेन खान
पत्नी शाहजहां बेगम
राजकीय पक्ष अपक्ष
मृत्यू 3 मे 1969 दिल्ली

डॉ. झाकीर हुसेन जन्म आणि शिक्षण (Dr. Zakir Hussain born and educated)

डॉ. झाकिर हुसेन यांचा जन्म 8 फेब्रुवारी 1897 रोजी हैदराबाद, आंध्र प्रदेशमधील एका यादृच्छिक कुटुंबात झाला. त्यांचा जन्म सुशिक्षित आणि आर्थिकदृष्ट्या संपन्न कुटुंबात झाला. त्याच्या आईचे नाव नाझनीन बेगम. प्लेग नावाच्या आजाराने त्रस्त असलेल्या त्याची आई 1911 मध्येच मरण पावली. काही दिवसांनी त्याचे वडीलही निधन पावले. पालकांना एकूण सात मुले होती, ज्यात तो दुसरा होता.

कायद्याच्या क्षेत्रात त्याच्या वडिलांना चांगले स्थान मिळाले होते. आपल्या वडिलांना शिक्षणाचे महत्त्व माहित होते आणि ते आपल्या मुलांना शिक्षणासाठी देखील प्रेरणा देत असत. वडिलांच्या मृत्यूनंतर झाकीर हुसेन यांनी आपली इच्छा पूर्ण करण्यास शिक्षणात कोणताही अडथळा आणू दिला नाही.

त्याचे प्रारंभिक शिक्षण इटावा येथील इस्लामिया हायस्कूलमधून केले. सध्या अलिगड मुस्लिम विद्यापीठ म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या एंग्लो-मुस्लिम ओरिएंटल महाविद्यालयाने या महाविद्यालयातून कायद्याचे शिक्षण घेतले. येथून एमए पूर्ण केल्यानंतर ते जर्मनीला गेले आणि 1926 मध्ये जर्मनी विद्यापीठातून अर्थशास्त्र विषयात पीएचडी घेतली.

डॉ झाकीर हुसेन कारकीर्द (Dr. Zakir Hussain’s career)

1927 मध्ये जेव्हा ते काही विद्यार्थी व शिक्षक यांच्यासमवेत भारतात परत आले, तेव्हा राष्ट्रीय मुस्लिम विद्यापीठाची स्थापना डॉ. झाकिर हुसेन यांनी स्वतः 29 ऑक्टोबर 1920 रोजी केली होती. 1925 मध्ये ते दिल्लीच्या कॅरोल बागेत स्थलांतरित झाले होते. 1 मार्च 1935 रोजी जामिया नगर, दिल्ली येथे त्याला जामिया विद्यापीठ असे नाव पडले.

जर्मनीहून आल्यानंतर डॉ. हुसेन यांची अवस्था पाहिली, जी आता बंद होण्याच्या मार्गावर होती. मग ते बंद होण्यापासून रोखण्यासाठी आणि त्याची प्रकृती सुधारण्यासाठी त्याने संपूर्ण खांद्यांवर कारवाई केली. पुढील 20 वर्षे त्यांनी ही संस्था चांगलीच चालविली. ब्रिटीशांच्या काळात या विद्यापीठाने भारतात एक वेगळे स्थान निर्माण केले.

डॉ. झाकिर हुसेन हे एक व्यावहारिक आणि आशावादी व्यक्तिमत्त्व होते. स्वातंत्र्यानंतर त्यांना जामिया मिलिया इस्लामियाचे कुलगुरू बनविण्यात आले. 1926-1948 पर्यंत ते जामिया मिलिया इस्लामियाचे कुलगुरू होते. अनेक विद्यापीठांनी त्याला डी.लिट दिले आहे. ची मानद पदवी प्रदान केली. ते अलिगड विद्यापीठाचे कुलगुरू देखील होते.

डॉ. झाकीर हुसेन राजकीय कारकीर्द (Dr. Zakir Hussain’s political career)

1948 मध्ये नेहरूंनी डॉ. हुसेन यांना राज्यसभेचे सदस्य केले. 1955-1957 पर्यंत ते जिनिव्हाचे अध्यक्ष होते. 1956 मध्ये ते राज्यसभेचे अध्यक्ष तसेच भारतीय संसदेचे सदस्य झाले. पण जवळपास एक वर्षानंतर 1957 मध्ये त्यांची बिहार राज्याचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती झाली आणि त्यांनी राज्यसभेचे सदस्यत्व सोडले.

1962 पर्यंत त्यांनी या पदावर काम केले. 1962 मध्ये झाकीर हुसेन देशाचे दुसरे उपाध्यक्ष म्हणून निवडले गेले. 19 मे 1967 रोजी भारताचे तिसरे राष्ट्रपती झाले, पहिले मुस्लिम राष्ट्रपती बनून इतिहास रचला. शिक्षक असूनही ते स्वत: च्या क्षमतेने आणि प्रतिभेने अध्यक्षांसारख्या उच्च पदावर पोहोचले होते. आपल्या एका भाषणात ते म्हणाले होते, भारत हे त्याचे घर आहे, त्याचे सर्व भाऊ-बहिणी इथे आहेत.

डॉक्टर झाकीर हुसेन हे भारतातील शिक्षण सुधारणेसाठी सदैव तत्पर असायचे. संपूर्ण भारत सुशिक्षित पाहणे हे त्यांचे नेहमीच स्वप्न राहिले आहे. त्यांच्या अध्यक्षतेखाली त्यांनी शिक्षणाची पातळी वाढविण्याच्या उद्देशाने विद्यापीठ शिक्षण आयोगाचीही स्थापना केली. डॉ. हुसेन हे साहित्य आणि कला प्रेमी होते.

शिक्षण क्षेत्राव्यतिरिक्त, डॉ. हुसेन यांनी राजकारणी म्हणून केलेले कार्य नेहमीच लक्षात ठेवले जाते. (Dr zakir hussain information in Marathi) धर्मनिरपेक्षता, उदारमतवाद या तत्त्वांना त्यांनी व्यावहारिक रूप दिले आहे. डॉ. हुसेन यांनी 3 मे, 1969 पर्यंत अध्यक्षपदाची धुरा सांभाळली, त्यावेळी इंदिरा गांधी पंतप्रधान होत्या.

डॉ झाकीर हुसेन पुस्तके (Dr. Zakir Hussain Books)

डॉ. हुसेन यांनी बरीच पुस्तके लिहिली, ज्याने सर्वाधिक प्रसिद्धी मिळविली –

  • भांडवलशाही,
  • अर्थशास्त्राची स्केल आणि पद्धती
  • प्रजासत्ताक
  • हुतात्मा आई
  • अंध घोडा इ.
  • एक फूल गाणे

डॉ. झाकिर हुसेन पुरस्कार आणि सन्मान (Dr. Zakir Hussain Award and Honor)

  • 1954 मध्ये डॉ हुसेन यांना पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
  • 1963 मध्ये भारत सरकारने डॉ. झाकीर हुसेन जी यांना देशाचा सर्वोच्च सन्मान ‘भारतरत्न’ देऊन सन्मानित केले.
  • झाकीर हुसेन यांचे निधन डॉ
  • 3 मे 1969 रोजी डॉ. झाकिर हुसेन यांचे अकाली निधन झाले. ते त्यांच्या कार्यालयात निधन झालेल्या भारताचे पहिले राष्ट्रपती आहेत. जाकिर हुसेन यांना जामिया मिलिया इस्लामियाच्या आवारात पुरण्यात आले. त्यांच्या अकाली मृत्यूमुळे तो आपला कार्यकाळ पूर्ण करू शकला नाही. परंतु भारतीय राजकारण आणि शिक्षण इतिहासामध्ये त्यांच्या महत्त्वपूर्ण योगदानाबद्दल त्यांना कायमच लक्षात ठेवले जाईल.

Also Read:

आज आपण काय पाहिले?

तर मित्रांनो, वरील लेखात आपण Dr zakir hussain information in marathi पाहिली. यात आपण डॉ. झाकीर हुसेन यांचा जन्म, शिक्षण आणि त्यांचे करियर बद्दल भरपूर काही जाणून घेतले. मला असे वाटत आहे कि, तुम्हाला डॉ. झाकीर हुसेन बद्दल सर्व काही माहिती मी वरील लेखात दिली आहे.

आमचा एकच हेतू असतो कि, आपल्या मराठी बांधवाना सर्व माहिती एकाच लेखात प्रधान करणे. कारण इंटरनेट एकाच विषय वर खूप लेख पाहण्यास मिळतील, पण आम्ही सर्व काही माहिती एकाच लेखात देण्याचा प्रयत्न करत असतो. जेणे करून तुम्हा सर्वानाचा वेळ वाया न जाऊ.

तसेच Dr zakir hussain In Marathi हे लेख तुम्हाला कसे वाटले ते नक्की comment box मध्ये सांगा, जेणे करून आमच्या लेखात झालेली चूक आम्ही लवकर सुधारण्याचा प्रयत्न करू. जर मित्रांनो तुमच्या कडे Dr zakir hussain बद्दल आजून काही माहिती असेल तर नक्की सांगा. कारण तुम्ही दिलेली डॉ. झाकीर हुसेन यांची माहिती वरील लेखात समाविष्ट करूया.

तर मित्रांनो, वरील डॉ. झाकीर हुसेन यांचे जीवनचरित्र या लेखातून तुम्हाला काही शिकायला मिळाले असेल तर तुम्ही नक्की सोशल मिडिया म्हणजे Facebook, Twitter आणि Whatsapp शेअर करा.

Leave a Comment

x