डॉ. पंजाबराव देशमुख | Dr Panjabrao deshmukh information in Marathi

Dr Panjabrao deshmukh information in Marathi – नमस्कार मित्रांनो, या लेखात डॉ. पंजाबराव देशमुख यांच्याबद्दल संपूर्ण माहिती जाणून घेणार आहे. पंजाबराव शामराव देशमुख हे भाऊसाहेब देशमुख म्हणून ओळखले जाणारे एक सामाजिक कार्यकर्ते आणि भारतातील शेतकर्‍यांचे नेते होते. 1952 मध्ये जवाहरलाल नेहरू यांच्या पहिल्या मंत्रिमंडळात ते कृषीमंत्री होते. तर चला मित्रांनो, आता पंजाबराव देशमुख यांचे संपूर्ण जीवनचरित्र पाहूया.

Dr Panjabrao deshmukh information in Marathi

डॉ. पंजाबराव देशमुख – Dr Panjabrao deshmukh information in Marathi

डॉ. पंजाबराव देशमुख यांचे सुरुवातीचे जीवन (Dr. Early life of Punjabrao Deshmukh)

त्यांचा जन्म महाराष्ट्रातील अमरावती जिल्ह्यातील पापाळ येथील क्षत्रिय मराठा कुटुंबात 27 डिसेंबर 1898 रोजी झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव शामराव आणि आईचे नाव राधाबाई. त्यांचे मूळ आडनाव कदम होते. प्राथमिक शिक्षण आपल्या गावी शिक्षण घेतल्यानंतर त्यांना सोनगाव आणि नंतर कारंजा लाड येथे पाठविण्यात आले. कारंजा लाड येथे, त्याने अमरावती येथील हिंद हायस्कूल आणि पुण्यातील फर्ग्युसन महाविद्यालयात प्रवेश घेण्यापूर्वी नववी इयत्तेत प्रवेश केला.

त्यावेळी उच्च शिक्षण भारतात उपलब्ध नव्हते. बरेच विद्यार्थी पुढील शिक्षणासाठी इंग्लंडला गेले. त्याला केंब्रिज विद्यापीठातून बॅरिस्टर व्हायचे होते. घरी तीव्र दारिद्र्य असूनही, त्याने प्रवास करण्यासाठी पुरेसे पैसे मिळविले. त्यानंतर ते केंब्रिज विद्यापीठात गेले आणि 1921 मध्ये पीएचडी, बॅरिस्टर पदवी आणि संस्कृतमध्ये एम.ए. त्यांनी पीएच.डी. मूळ आणि वैदिक साहित्यातील धर्माचा विकास या विषयासह.

डॉ. पंजाबराव देशमुख यांचे सामाजिक उपक्रम (Dr. Social activities of Punjabrao Deshmukh)

महात्मा फुले यांच्या सत्यशोधक समाजात त्यांनी शिक्षण घेतले. अमरावतीच्या अंबाबाई मंदिरात अस्पृश्यांना प्रवेश मिळावा यासाठी त्यांनी सत्याग्रह केला, ज्याचा उच्चवर्णीयांनी निषेध केला. भीमराव रामजी आंबेडकर यांनी या आंदोलनात त्यांचे समर्थन केले. मंदिर व्यवस्थापनाने नंतर अस्पृश्यांना मंदिरात प्रवेश दिला.

डॉ. पंजाबराव देशमुख यांनी त्यांच्या घरापासून दुसरी समानता चळवळ सुरू केली. वडिलांच्या मृत्यूनंतर त्याच्या आईने त्यांना ब्राह्मणांसमवेत पारंपारिक क्रिया “श्रद्धा” करण्यास सांगितले. त्याने अस्पृश्य विद्यार्थ्यांना आपल्या शाळेत वसतिगृहातून घरी आणले आणि त्याच्या आईने त्यांना ब्राह्मण मानले.

त्याचा विवाह सोहळा सोपा आणि मुंबईत पार पडला. विवाहसोहळा संपल्यानंतर जेव्हा ते अमरावती येथे पोहोचले तेव्हा त्यांच्या मित्रांनी देशमुख यांना पार्टी देण्याचे पटवून दिले. त्याने त्यांच्यासाठी एक लहान डिनर पार्टी आयोजित केली. पांढरे परिधान केलेल्या तरुणांनी जेवण दिले. रात्रीच्या जेवणानंतर भाऊसाहेबांनी असे सांगितले की सर्व्हर अस्पृश्य होते (मनाईचे उल्लंघन). डॉ. देशमुख यांनी आपल्या समाजातून अस्पृश्यता दूर करण्यासाठी असे अनेक कार्यक्रम आयोजित केले होते.

शैक्षणिक कार्यकर्ते

1931 मध्ये त्यांनी अमरावती येथे शिवाजी एज्युकेशन सोसायटीची स्थापना केली. ही शिक्षण संस्था महाराष्ट्रातील दुसर्‍या क्रमांकाची झाली. ही संस्था 24 पदवी महाविद्यालये, 54 इंटरमीडिएट महाविद्यालये, 75 हायस्कूल आणि 35 वसतिगृहे चालविते. अकोला येथे म्हणजेच पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठात त्यांचे नाव असलेले कृषी विद्यापीठ कार्यरत आहे. (Dr Panjabrao deshmukh information in Marathi) त्यांनी महाराष्ट्रभर शिक्षणाची पाया मजबूत केली.

डॉ. पंजाबराव देशमुख यांचे राजकारण करियर (Dr. Punjabrao Deshmukh’s political career)

ते लोकसभेसाठी तीन वेळा निवडून गेले. डॉ. देशमुख यांची नेहरूंनी भारताचे पहिले कृषिमंत्री म्हणून निवड केली. भारतीय राज्यघटना तयार करण्यात त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. त्यांनी बी. आर. आंबेडकर यांच्या प्रेरणेने आणि डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या कार्याचे समर्थक म्हणून काम पाहिले. ते डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी स्थापन केलेल्या स्वतंत्र कामगार पक्षाच्या विदर्भ प्रांत सचिव होते.

शेतकरी नेता

त्यांनी आपली कौशल्य आणि शक्ती कृषी आणि कृषी समृद्धी आणणारी धोरणे तयार करण्यासाठी आणि अंमलबजावणीसाठी समर्पित केली. त्यांनी भारत कृषक समाज स्थापन केले आणि 19 55 मध्ये फूड फॉर मिलियन्स नावाची मोहीम सुरू केली. 1958 मध्ये त्यांनी तांदूळ लागवडीची जपानी पद्धत सुरू केली आणि 1959  मध्ये जागतिक कृषी मेळाव्याचे आयोजन केले.

अमेरिकेचे अध्यक्ष ड्वाइट यांच्यासह जगभरातील मान्यवरांनी या जत्रेला भेट दिली. आयसनहॉवर, यूएसएसआर अध्यक्ष निकिता ख्रुश्चेव्ह, लॉर्ड आणि लेडी माउंटबॅटन. त्यांनी देशभरात कृषी विद्यापीठे स्थापन करण्याची प्रक्रिया सुरू केली आणि कृषी शिक्षण आणि संशोधनास पाठिंबा दर्शविला.

डॉ. पंजाबराव देशमुख थोडक्यात माहिती (Dr. Punjabrao Deshmukh Brief information)

  • 1927 – शेतकरी संघाला चालना देण्यासाठी ‘महाराष्ट्र केसरी’ वृत्तपत्र सुरू केले.
  • वैदिक साहित्यात धर्मातील मूळ व विकास यावर डॉक्टरेट.
  • 1933 – कर्जमाफी अधिनियम मंजूर करण्यात मोठा वाटा आहे, ज्यामुळे शेतकऱ्याना कर्जातून मुक्त केले जाते. म्हणूनच त्यांना भारतातील शेतकरी क्रांतीचे जनक म्हटले जाते.
  • 1926 – मुशफिंदच्या माध्यमातून गरीब होतकरू विद्यार्थ्यांसाठी श्रद्धानंद वसतिगृह स्थापन करण्यात आले.
  • 1927 – शेतकरी संघाची स्थापना.
  • 1932 – श्री. अ. डब्ल्यू.पाटील यांच्या सहकार्याने श्री शिवाजी शैक्षणिक संस्थेची स्थापना.
  • ? – गाव निवास मंडळाची स्थापना.
  • 1950 – लोक विद्यापीठ (पुणे) ची स्थापना, नंतर यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठात बदलली.
  • 1955 – भारत कृषक समाजची स्थापना आणि राष्ट्रीय कृषी सहकारी खरेदी व विक्री महासंघ स्थापना
  • 1956 – अखिल भारतीय दलित महासंघाची स्थापना.
  • 18 ऑगस्ट 1928 – अस्पृश्यांसाठी अमरावती अंबाबाई मंदिर सुरू करण्यासाठी सत्याग्रह.
  • 1930 – प्रांतीय विधान परिषदेत निवडले गेले. शिक्षण, कृषी, सहकार मंत्री
  • 1952, 1957 आणि 1962 मध्ये तीन वेळा लोकसभेवर निवडले गेले.
  • 1952 ते 1962 पर्यंत केंद्रीय मंत्रिमंडळात कृषिमंत्री. भारताचे पहिले कृषिमंत्री.
  • 1932 मध्ये देवस्थानची मालमत्ता शासनाच्या ताब्यात घ्यावी आणि विधायक काम व्हावे या उद्देशाने हिंदू देवस्थान प्रॉपर्टी विधेयक 1932 मध्ये आणले गेले.
  • प्राथमिक शिक्षकांच्या समस्या सोडविण्यासाठी प्राथमिक शिक्षक संघटना स्थापन करणे.
  • 1960 – दिल्लीत जागतिक कृषी प्रदर्शन आयोजित केले.

Also Read:

आज आपण काय पाहिले?

तर मित्रांनो, वरील लेखात आपण Dr Panjabrao deshmukh information in marathi पाहिली. यात आपण डॉ. पंजाबराव देशमुख यांचा जन्म, शिक्षण आणि त्यांचे करियर बद्दल भरपूर काही जाणून घेतले. मला असे वाटत आहे कि, तुम्हाला डॉ. पंजाबराव देशमुख बद्दल सर्व काही माहिती मी वरील लेखात दिली आहे.

आमचा एकच हेतू असतो कि, आपल्या मराठी बांधवाना सर्व माहिती एकाच लेखात प्रधान करणे. कारण इंटरनेट एकाच विषय वर खूप लेख पाहण्यास मिळतील, पण आम्ही सर्व काही माहिती एकाच लेखात देण्याचा प्रयत्न करत असतो. जेणे करून तुम्हा सर्वानाचा वेळ वाया न जाऊ.

तसेच Dr Panjabrao deshmukh In Marathi हे लेख तुम्हाला कसे वाटले ते नक्की comment box मध्ये सांगा, जेणे करून आमच्या लेखात झालेली चूक आम्ही लवकर सुधारण्याचा प्रयत्न करू. जर मित्रांनो तुमच्या कडे Dr Panjabrao deshmukh बद्दल आजून काही माहिती असेल तर नक्की सांगा. कारण तुम्ही दिलेली डॉ. पंजाबराव देशमुख यांची माहिती वरील लेखात समाविष्ट करूया.

तर मित्रांनो, वरील डॉ. पंजाबराव देशमुख यांचे जीवनचरित्र या लेखातून तुम्हाला काही शिकायला मिळाले असेल तर तुम्ही नक्की सोशल मिडिया म्हणजे Facebook, Twitter आणि Whatsapp शेअर करा.

Leave a Comment

x