तुळस म्हणजे काय आणि त्याचे फायदे व दुष्परिणाम | Basil leaves in marathi

Basil leaves in marathi : नमस्कार मित्रांनो, आज आपण या लेखात तुळशी बद्दल जाणून घेणार आहोत, तुळस हि वनस्पती प्रत्येकाला माहित आहे. महाराष्ट्रातील लोकांच्या घरासमोर तुम्हाला तुळस हि पाहण्यासा मिळेल. तसेच भारतातील संस्कृती नुसार तुळशीची पूजा केली जाते, आणि तुळसला एक देवाचा दर्जा दिला जातो.

तुळस हि फक्त पूजा करण्यासाठी नव्हेच वापरी जाते तर ती अनेक रोगांच्या उपचारासाठी उपयोग करतात, आणि म्हणायला गेले तर तुळसचे अनेक फायदे आहेत. आता तुमचा मनात प्रश्न आला असेल कि आपण वर पहिले प्रत्येकाच्या घरासमोर तुम्हाला तुळसचे झाड पाहण्यास मिळेल, तर तुम्हाला असे वाटत असेल कि तुळसची पूजा करतात, म्हणून तुळस हि घरासमोर लावली जाते.

तर मित्रांनो असे नाही आहे, याचे मुख्य कारण म्हणजे अंगणात तुळशीची वनस्पती असेल तर घरात बॅक्टेरिया आणि जीवाणू प्रवेश करू शकत नाहीत, या सह वातावरण शुद्ध राहते. तर मित्रांनो आता आपण या लेखात जाणून घेऊया कि तुळस म्हणजे काय? आणि त्याचे फायदे व उपयोग कसे वापरावे हे सुद्धा आपण या लेखात पाहणार आहोत.

Basil leaves in marathi

तुळस म्हणजे काय आणि त्याचे फायदे व दुष्परिणाम – Basil leaves in marathi

तुळस म्हणजे काय? (What is Basil leaves)

तुळशी एक औषधी वनस्पती आहे ज्यात जीवनसत्त्वे आणि खनिजे मुबलक प्रमाणात आढळतात. सर्व रोग काढून टाकण्यासाठी आणि शारीरिक शक्ती वाढविण्यासाठी गुणधर्मांनी भरलेल्या या औषधी वनस्पतीला थेट देवी म्हटले गेले आहे कारण याशिवाय मानवजातीसाठी उपयुक्त असे कोणतेही दुसरे औषध नाही. तुळशीचे धार्मिक महत्त्व असल्यामुळे त्याची रोपे प्रत्येक घरात लावली जातात. तुळशीच्या अनेक जाती आहेत. ज्यात पांढरे आणि कृष्णा प्रमुख आहेत. त्यांना राम तुळशी आणि कृष्ण तुलसी असेही म्हणतात.

चरक संहिता आणि सुश्रुत संहितामध्येही तुळशीच्या गुणधर्मांचे तपशीलवार वर्णन केले आहे. तुळशीची वनस्पती साधारणत: 30 ते 60 सेमी उंच असते आणि त्याची फुले लहान पांढरी आणि जांभळ्या रंगाची असतात. जुलै ते ऑक्टोबर दरम्यान हा फुलांचा आणि फळ देणारा कालावधी आहे.

तुळसचे फायदे (The benefits of basil leaves)

श्री तुळशीचे फायदे आणि तोटे सांगण्यापूर्वी आपण हे सांगूया की या लेखात सांगितलेल्या तुळशीचे गुणधर्म कोणत्याही प्रकारचे वैद्यकीय उपचार नाहीत आणि समस्या मुळापासून दूर करू शकत नाहीत. होय, तुळशीच्या फायद्यांमध्ये काही विशिष्ट शारीरिक आणि मानसिक समस्यांची लक्षणे कमी करणे समाविष्ट असू शकते. (Basil leaves in marathi) त्याच वेळी, जर समस्या गंभीर असेल तर वैद्यकीय उपचार घेणे आवश्यक आहे.

तणावासाठी तुळशीच्या पानांचे फायदे –

आजच्या काळात ताणतणाव ही एक सामान्य समस्या बनली आहे आणि लोक त्यातून आराम मिळवण्यासाठी विविध प्रकारचे थेरपी वापरतात. तसे, आपल्याला माहिती आहे की तुळशीच्या पानांचे फायदे या समस्येस कमी करण्यात दिसून आले आहेत.

एनसीबीआयने (नॅशनल सेंटर फॉर बायोटेक्नॉलॉजी इन्फर्मेशन) प्रकाशित केलेल्या संशोधनात असे सांगितले गेले आहे की यात अँटीप्रेसस गुणधर्म आहेत, ज्यामुळे तणावातून आराम मिळू शकेल. तुळशीची पाने आपल्या शरीरात कोर्टीसोल हार्मोनचे प्रमाण नियमित करतात, जे एक प्रकारचे तणाव संप्रेरक आहे.

विशेषत: तुळशी चहा घेतल्याने ताण काही प्रमाणात कमी होऊ शकतो. त्याच वेळी, हे अँटीडिप्रेससंट गुणधर्म आणि स्मरणशक्ती सुधारण्यासारख्या इतर मानसिक फायद्यांमध्ये देखील उपयुक्त ठरू शकते. अशा प्रकारे ताणतणावातून आराम मिळवून तुळशीची पाने खाण्याचे फायदे मिळू शकतात.

रोग प्रतिकारशक्ती वाढविण्यासाठी तुळसचे गुणधर्म –

तुळशीची पाने खाण्याचे फायदे रोगांशी लढण्याची क्षमता सुधारण्यात देखील दिसून आले आहेत. असे म्हणतात की इम्युनोमोड्युलेटरी गुणधर्म आहेत, जे रोगप्रतिकार प्रणालीचे कार्य सुधारण्यास मदत करू शकतात. त्याच वेळी, या गुणधर्मांमुळे, दमा सारख्या रोगांवर उपचार करण्यासाठी देखील तुळशीचा वापर केला जाऊ शकतो.

त्याचबरोबर सर्दी, ताप या समस्यांपासून आराम मिळवण्यासाठी तुळशीच्या फायद्याचा उपयोग केला जाऊ शकतो. म्हणूनच, कोणतीही प्रतिकारशक्ती कमी असल्यास, तुळशीची पाने खाण्याचे फायदे त्यांच्यासाठी प्रभावी ठरतील. (Basil leaves in marathi) यासह, तुळशीचा एक डीकोक्शन देखील मद्यपान करू शकतो.

वजन कमी करण्यात तुळशीच्या पानांचे फायदे –

जर कोणी वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करीत असेल तर, व्यायाम आणि योग्य आहारासह तुळशीच्या रसाचे फायदे मिळू शकतात. खरं तर, प्रयोगशाळेत उंदरांवर केलेल्या संशोधनात, आठ आठवडे दररोज दोनदा 250 ग्रॅम तुळशीचा रस पिल्याने लठ्ठ उंदीरांच्या वजनात घट दिसून आली आहे.

इंडियन जर्नल ऑफ क्लिनिकल बायोकेमिस्ट्रीने केलेल्या या संशोधनाच्या आधारे असे म्हणता येईल की तुळशीच्या रसाचे फायदे शरीरातील एकूण वजन, बीएमआय आणि इंसुलिन नियंत्रित करण्यास उपयुक्त ठरू शकतात.

या क्षणी, हे सांगणे कठीण आहे की तुळशीच्या पानांचा वापर केल्यास वजन कमी होऊ शकते. आपल्या माहितीसाठी आपण सांगू की तुळशीची पाने डीटॉक्स वॉटरमध्ये वापरली जातात, जे शरीरातून विषारी पदार्थ काढून टाकण्यास मदत करतात.

तोंडी आरोग्यासाठी तुळशीचा रस पिण्याचे फायदे –

तुळस पिण्याचे फायदे तोंड स्वच्छ ठेवण्यामध्ये देखील दिसून येतात. बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रतिबंध करणारा पदार्थ गुणधर्मांमुळे, तुळस खराब श्वास, पायरोरिया आणि इतर हिरड्यांना बरे करण्यास मदत करू शकते. दुसर्‍या अभ्यासानुसार, तुळशीमध्ये अँटीमाइक्रोबियल गुणधर्म देखील आहेत.

जीवाणूंच्या संसर्गापासून तोंडाचे संरक्षण करण्यासाठी ही संपत्ती उपयोगी ठरू शकते. (Basil leaves in marathi) तसेच नैसर्गिक तोंड फ्रेशनर देखील आहे. अशा प्रकारे तोंडी आरोग्यासाठी तुळशीच्या रसचे फायदे पाहिले जाऊ शकतात.

डोळ्यांसाठी तुळशीच्या रसाचे फायदे –

डोळ्यांच्या बुबुळाच्या पुढील भागाचा होणारा त्रास होणार्‍या डोळ्यांसाठी तुळशीची पाने देखील वापरली जाऊ शकतात. होय, हे बर्‍याच संशोधनात नमूद केले गेले आहे की त्याचा उपयोग डोळ्यांच्या बुबुळाच्या पुढील भागापासून होणारी सूजच्या समस्येपासून मुक्त केला जाऊ शकतो, तथापि, त्याच्या कार्याबद्दल स्पष्टपणे काही उपलब्ध नाही. डोळ्यांच्या बुबुळाच्या पुढील भागाचा होणारा दाह डोळ्यातील जळजळ आणि सूज कारणीभूत.

टीप: नक्कीच, तुळशीची पाने डोळ्यांसाठी वापरली जातात परंतु डोळे खूपच कोमल असतात, म्हणून डोळ्यांमध्ये काहीही टाकण्यापूर्वी एखाद्या चांगल्या नेत्र तज्ञाचा सल्ला घ्या.

डोकेदुखीमध्ये तुळशीची पाने खाण्याचे फायदे –

आपला असा विश्वास असावा की एक कप चहा डोकेदुखीपासून आराम मिळवण्यासाठी चमत्कार करू शकतो, परंतु आपल्याला माहित आहे की त्या चहामध्ये काही तुळशीची पाने जोडल्याने त्याचा परिणाम दुप्पट होतो? होय, एनसीबीआयने प्रसिद्ध केलेल्या संशोधनात असे दिसून आले की तुळशीचे गुणधर्म डोकेदुखी कमी करण्यास देखील मदत करतात.

पुढच्या वेळी आपल्या आजूबाजूच्या एखाद्याला डोकेदुखी झाल्यास, त्वरित आराम करण्यासाठी आपण त्यांना तुळशीच्या पानांसह चहा देऊ शकता.

हृदयासाठी तुळशीचा रस पिण्याचे फायदे –

जेव्हा तुळसच्या फायद्यांचा विचार केला तर ते हृदय निरोगी ठेवण्यास देखील मदत करते. असे म्हणतात की तुळशीमध्ये हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी गुणधर्म असतात. या गुणधर्मांमुळे, तुळशी हृदय निरोगी ठेवून हृदयरोग दूर ठेवण्यास मदत करू शकते.

त्याचबरोबर ताणतणावामुळे हृदयरोगापासून बचाव करण्यासाठीही तुळशी अर्क उपयुक्त ठरू शकते. म्हणून, तुळशीचा रस पिण्याच्या फायद्यांमध्ये हृदयरोगाचा धोका कमी करणे आणि हृदय निरोगी ठेवणे समाविष्ट आहे.

तुळसचे नुकसान (Damage to basil leaves)

जरी आपण सर्वच तुळशीचे सेवन करतो परंतु काही विशेष हानी आजपर्यंत पाहण्यात आलेली नाही, परंतु आपण जर तुळशीच्या फायद्यांविषयी वाचले असेल तर आपल्याला त्याचे काही तोटे माहित असले पाहिजेत.

  • ज्या लोकांना मधुमेहाचे औषध आहे त्यांनी तुळशीचे सेवन करू नये कारण यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी खूप कमी होते.
  • रिक्त पोटात तुळशीचे जास्त प्रमाणात सेवन करू नये कारण यामुळे उलट्या आणि पोटदुखी होऊ शकते

तुळसचे उपयोग (Uses of basil leaves)

आपण आपल्या रोजच्या आहारात तुळशीचा समावेश खालील प्रकारे करू शकता.

  • आपण दररोज सकाळी रिक्त पोटात तुळशीची पाने चर्वण करू शकता. त्यापूर्वी ते पाण्याने धुवा.
  • तुळशीच्या पानांसह तुम्ही आले आणि मध वापरून हर्बल टी बनवू शकता. हा चहा आरोग्यासाठीच फायदेशीर ठरत नाही तर स्वादातही चांगला आहे.
  • आपण आपल्या आवडत्या डिशमध्ये चिरलेली तुळशीची पाने घालू शकता. हे डिशची चव वाढवेल आणि आवश्यक पोषक देखील प्रदान करेल.
  • शिजवताना शेवटी तुळशीची पाने मिसळल्यास ते अन्नाला अनोखी चव देईल आणि त्याचबरोबर अन्नालाही सुंदर वास येईल.
  • आपण रस किंवा मॉकटेल्समध्ये तुळशीची पाने देखील घालू शकता. हे आपल्याला एक नवीन चव देईल.
  • आपण कोशिंबीरीमध्ये ताजी तुळशीची पाने मिक्स करू आणि चिरून घेऊ शकता.

Also Read:

आज आपण काय पाहिले?

तर मित्रांनो, वरील लेखात आपण Basil leaves information in marathi पाहिली. यात आपण तुळस म्हणजे काय? फायदे आणि त्यांचा उपयोग कसा करावा? या बद्दल भरपूर काही जाणून घेतले. मला असे वाटत आहे कि, तुम्हाला तुळस बद्दल सर्व काही माहिती मी वरील लेखात दिली आहे.

आमचा एकच हेतू असतो कि, आपल्या मराठी बांधवाना सर्व माहिती एकाच लेखात प्रधान करणे. कारण इंटरनेट एकाच विषय वर खूप लेख पाहण्यास मिळतील, पण आम्ही सर्व काही माहिती एकाच लेखात देण्याचा प्रयत्न करत असतो. जेणे करून तुम्हा सर्वानाचा वेळ वाया न जाऊ.

तसेच Basil leaves In Marathi हे लेख तुम्हाला कसे वाटले ते नक्की comment box मध्ये सांगा, जेणे करून आमच्या लेखात झालेली चूक आम्ही लवकर सुधारण्याचा प्रयत्न करू. जर मित्रांनो तुमच्या कडे Basil leaves बद्दल आजून काही माहिती असेल तर नक्की सांगा. कारण तुम्ही दिलेली तुळसची माहिती वरील लेखात समाविष्ट करूया.

तर मित्रांनो, वरील तुळसची माहिती या लेखातून तुम्हाला काही शिकायला मिळाले असेल तर तुम्ही नक्की सोशल मिडिया म्हणजे Facebook, Twitter आणि Whatsapp शेअर करा.

Leave a Comment

x